သတ်သတ်လွတ်စားသုံးမှုဆိုင်ရာ စာရင်းအင်းများ

ကျွန်ုပ်တို့၏အစားအစာနောက်ကွယ်ရှိ ကိန်းဂဏန်းများ

သတ်သတ်လွတ်စားသုံးမှုနောက်ကွယ်ရှိ ကိန်းဂဏန်းများ၊ ကမ္ဘာ့လမ်းကြောင်းများမှ တိရစ္ဆာန်သက်သာချောင်ချိရေး၊ လူသားကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်အထိ စူးစမ်းလေ့လာပါ။

ကမ္ဘာ့သတ်သတ်လွတ်စားသုံးမှုလမ်းကြောင်းများနှင့် ဒေသများအကြား ဆက်စပ်မှုများကို အစက်အပြောက်မြေပုံပေါ်တွင် ပြသထားသော သတ်သတ်လွတ်စာရင်းအင်းများ

မသက်ဆိုင်ကြောင်းရှင်းလင်းချက်- မသက်ဆိုင်ကြောင်းရှင်းလင်းချက်- ဤစာမျက်နှာတွင် ဖော်ပြထားသော ကိန်းဂဏန်းများကို တတိယပါတီရင်းမြစ်များမှ စုစည်းထားပါသည်။ သတ်သတ်လွတ်စားသုံးမှုနှင့် ကမ္ဘာ့သတ်သတ်လွတ်လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များသည် အချို့နေရာများတွင် မပြည့်စုံသေးသောကြောင့် ကိန်းဂဏန်းများသည် ရင်းမြစ်များအကြား ကွဲပြားနိုင်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ရရှိနိုင်သော အယုံကြည်ရဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးပေါ်အချက်အလက်များကို ပေးအပ်ရန် ရည်ရွယ်ပြီး အထောက်အထားအသစ်များ ပေါ်ပေါက်လာသည်နှင့်အမျှ ဤစာမျက်နှာကို ဆက်လက်မွမ်းမံသွားပါမည်။

အစားအသောက် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ

အစားအသောက် ဖော်ပြချက်
သတ်သတ်လွတ် အသား၊ ငါး၊ နို့ထွက်ပစ္စည်း၊ ဥနှင့် ပျားရည် အပါအဝင် တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းအားလုံးကို ရှောင်ကြဉ်သည်။
သက်သတ်လွတ် အသားနှင့် ငါးကို ရှောင်ကြဉ်သော်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းနှင့် ဥများကို စားသုံးသည်။
ငါးသာစားသူ ကုန်းနေတိရစ္ဆာန်အသားကို ရှောင်ကြဉ်သော်လည်း ငါးနှင့် ပင်လယ်စာများကို စားသုံးပြီး အပင်အခြေခံအစားအစာများ၊ ဥနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများကိုလည်း မကြာခဏ စားသုံးသည်။
ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်စားသူ အဓိကအားဖြင့် အပင်အခြေခံ အစားအစာကို စားသုံးသော်လည်း ရံဖန်ရံခါ အသား၊ ငါး သို့မဟုတ် အခြားတိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများကို စားသုံးပါသည်။
ဌက်စားသုံးသူ အပင်အခြေခံအစားအစာများနှင့် အသား၊ ငါး၊ ဥနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများကဲ့သို့သော တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများ အပါအဝင် ကျယ်ပြန့်သော အစားအစာအမျိုးမျိုးကို စားသုံးသည်။

ကမ္ဘာပေါ်တွင် သတ်သတ်လွတ်စားသူ မည်မျှရှိသနည်း။

ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ သတ်သတ်လွတ်စားသုံးသူအရေအတွက်ကို ဆုံးဖြတ်ရန်မှာ စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စစ်တမ်းကောက်ယူနည်းများ၊ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်များနှင့် စစ်တမ်းကောက်ယူသည့်နိုင်ငံများပေါ်မူတည်၍ ခန့်မှန်းချက်များမှာ သိသိသာသာကွဲပြားနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပေါင်း ၂၈ နိုင်ငံကို လွှမ်းခြုံထားသော Ipsos စစ်တမ်းတစ်ခုအရ ဖြေဆိုသူ ၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် သတ်သတ်လွတ်စားသုံးသူများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဤပမာဏကို ကမ္ဘာ့လူဦးရေနှင့် တွက်ချက်ပါက သန်းရာနှင့်ချီသောလူများကို ကိုယ်စားပြုနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

World Population Review ၏ အဆိုအရ သတ်သတ်လွတ်စားသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသူများ၏ အချိုးအစားသည် နိုင်ငံအလိုက် သိသိသာသာ ကွဲပြားသည်။ နေရာများစွာတွင် သတ်သတ်လွတ်စားခြင်းသည် လူဦးရေ၏ အတော်လေးသေးငယ်သော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသာ ရှိသော်လည်း အချို့နိုင်ငံများတွင် သိသိသာသာ မြင့်မားသော အဆင့်များကို အစီရင်ခံထားသည်။ ဤကွဲပြားမှုများသည် အစားအသောက်အလေ့အထများ၊ ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် စစ်တမ်းများက သတ်သတ်လွတ်စားခြင်းကို သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် တိုင်းတာခြင်းနည်းလမ်းများ၏ ကွဲပြားမှုများကို ထင်ဟပ်စေသည်။

ယူကေအခြေစိုက် လူမှုသိပ္ပံသုတေသနအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှ သုတေသနပြုချက်များအရ စစ်တမ်းကောက်ယူခဲ့သော နိုင်ငံများစွာတွင် ဖြေဆိုသူ ၁ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် သတ်သတ်လွတ်စားသူများအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသော်လည်း အချို့နိုင်ငံများမှာ ထူးခြားသည်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၁ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၃ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ခန့်မှန်းချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ သတ်သတ်လွတ်စားသူဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ သန်း ၈၀ မှ ၂၅၀ သန်းအထိ ရှိနိုင်သည်။

နိုင်ငံတစ်ခုချင်းစီတွင် ကောက်ယူသော စစ်တမ်းများသည် ဤအစားအသောက်ပုံစံများကို ထပ်မံထိုးထွင်းသိမြင်စေသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် Gallup စစ်တမ်းတစ်ခုအရ အမေရိကန်လူကြီးများ၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သက်သတ်လွတ်စားသူများအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် သတ်သတ်လွတ်စားသူများအဖြစ်လည်းကောင်း သတ်မှတ်ခံရသည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော Ipsos စစ်တမ်းတွင် ဖြေဆိုသူ ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သက်သတ်လွတ်စားသူများ၊ ၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် သတ်သတ်လွတ်စားသူများနှင့် နောက်ထပ် ၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ငါးသာစားသော သက်သတ်လွတ်စားသူများအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ စစ်တမ်းတွင် အိန္ဒိယရှိ ဖြေဆိုသူငါးဦးလျှင် တစ်ဦးခန့်သည် သက်သတ်လွတ်စားသူများအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရကြောင်းလည်း တွေ့ရှိရသည်။

အတူတကွ ယူဆောင်ကြည့်လျှင် ဤတွေ့ရှိချက်များသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အစားအသောက်ရွေးချယ်မှုများ၏ ကွဲပြားပြီး ပြောင်းလဲနေသော ပုံရိပ်ကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ သတ်သတ်လွတ်စားခြင်းသည် အပင်အခြေခံစားသုံးခြင်းဆီသို့ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော လှုပ်ရှားမှု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုပြီး တိရစ္ဆာန်ထွက်ကုန်စားသုံးမှုကို လျှော့ချရန် စိတ်ဝင်စားမှု ကြီးထွားလာခြင်းသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် အစားအစာထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် စားသုံးခြင်းပုံစံတွင် သိသာထင်ရှားသော ပြောင်းလဲမှုများအတွက် အလားအလာကို ညွှန်ပြနေသည်။

ခန့်မှန်းခြေ ကမ္ဘာ့သတ်သတ်လွတ်စားသူဦးရေ သတ်သတ်လွတ် သက်သတ်လွတ် ငါးသာစားသူ ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်စားသူ ဌက်စားသုံးသူ
၈၀–၂၅၀ သန်းပေါင်းများစွာသောလူများ ၃% ၅% ၃% ၁၄% ၇၃%

လူများ အဘယ်ကြောင့် သတ်သတ်လွတ်စားကြသနည်း။

လူတွေဟာ သတ္တဝါတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ ကောင်းကျိုးအတွက် စိုးရိမ်မှုကနေ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ကာကွယ်ဖို့နဲ့ ကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ဖို့အထိ မတူညီတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေအတွက် သတ်သတ်လွတ် နေထိုင်မှုပုံစံကို ရွေးချယ်ကြပါတယ်။ သုတေသနတွေအရ သတ္တဝါကျင့်ဝတ်ဟာ အထူးသဖြင့် ဖြစ်လေ့ရှိတဲ့ လှုံ့ဆော်မှုတစ်ခုဖြစ်ပေမယ့် လူအများအပြားဟာ အချက်အလက်တွေရဲ့ ပေါင်းစပ်မှုကြောင့် မောင်းနှင်ခံရပါတယ်။ အောက်ဖော်ပြပါ ကိန်းဂဏန်းတွေက Appetite မှာ ၂၀၁၆ ခုနှစ်က ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ လေ့လာမှုတစ်ခုမှာ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့အတိုင်း ဂျာမနီနိုင်ငံက သတ်သတ်လွတ်စားသုံးသူ ၃၂၉ ဦးရဲ့ အစီရင်ခံထားတဲ့ လှုံ့ဆော်မှုတွေကို မီးမောင်းထိုးပြထားပါတယ်။

လူများ အဘယ်ကြောင့် သတ်သတ်လွတ်စားကြသနည်း။

ဂျာမန်လေ့လာမှုတစ်ခုမှာ သတ်သတ်လွတ်ပါဝင်သူတွေက အဓိက လှုံ့ဆော်မှုတွေကို အစီရင်ခံခဲ့ပါတယ်။

တိရစ္ဆာန်ဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ ၈၉.၇%
ကျန်းမာရေးနှင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ကောင်းကျိုး ၆၉.၃%
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်ရေး ၄၆.၈%

ရင်းမြစ်: Janssen et al. (2016), သတ်သတ်လွတ် အစားအသောက်ကို လိုက်နာတဲ့ စားသုံးသူတွေရဲ့ လှုံ့ဆော်မှုတွေနဲ့ တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးအပေါ် သူတို့ရဲ့ သဘောထားတွေ။ သုတေသနကို ဖတ်ပါ။ ဒီလေ့လာမှုက ဂျာမနီနိုင်ငံက သတ်သတ်လွတ်စားသုံးသူ ၃၂၉ ဦးကို စစ်တမ်းကောက်ယူခဲ့ပါတယ်။ ပါဝင်သူတွေဟာ လှုံ့ဆော်မှုများစွာကို အစီရင်ခံနိုင်တာကြောင့် ရာခိုင်နှုန်းတွေက ၁၀၀% အထိ မပေါင်းပါဘူး။

သတ်သတ်လွတ်စားခြင်းသည် တိရစ္ဆာန်များအတွက် အဘယ်ကြောင့် ပိုကောင်းသနည်း။

တိရစ္ဆာန်များသည် နာကျင်မှု၊ ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ပျော်ရွှင်မှုကို ခံစားနိုင်သော သတ္တဝါများဖြစ်သည်။ သတ်သတ်လွတ်စားခြင်းသည် ရက်စက်မှုထက် ကရုဏာကို ရွေးချယ်ကာ ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းမှ ကင်းလွတ်စွာ နေထိုင်ခွင့်ကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကို လျှော့ချရန် ကူညီပေးသည်။

ကြက်များ

ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် အသားအတွက် ကြက်ကောင်ရေ သန်း ၆၆ ဘီလီယံကျော်ကို နှစ်စဉ် မွေးမြူလျက်ရှိပြီး ၎င်းတို့၏ ဘဝများသည် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားမှုနှင့် အများဆုံး ထုတ်လုပ်မှုကို အာရုံစိုက်သည့် လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြင့် ပုံဖော်ထားသည်။

ယူကေတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် The Humane League မှ အစီရင်ခံထားသော ကိန်းဂဏန်းများအရ နှစ်စဉ် ကြက်ကောင်ရေ တစ်ဘီလီယံကျော် သတ်ဖြတ်ခံနေရသည်။ သမားရိုးကျ လှောင်အိမ်များကို တားမြစ်ထားသော်လည်း ကြွယ်ဝသော လှောင်အိမ်များကို ဆက်လက်အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။ ဤလှောင်အိမ်များသည် အကန့်အသတ်ရှိသော တိုးတက်မှုများကို ပေးစွမ်းသော်လည်း ကြက်မများသည် ၎င်းတို့၏ အတောင်ပံများကို အပြည့်အဝဖြန့်ကာ ခတ်ရန် လုံလောက်သော နေရာမရှိသေးပေ။

ဥလုပ်ငန်းသည် ကြက်များသည် ဥမဥနိုင်သောကြောင့် စီးပွားရေးအရ တန်ဖိုးမရှိဟု ယူဆကာ သန်းပေါင်းများစွာသော ကြက်ဖငယ်များကိုလည်း သတ်ဖြတ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ကိုပင်ဟေဂင်တက္ကသိုလ်မှ ခန့်မှန်းချက်တစ်ခုအရ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် တစ်ရက်သားအရွယ် ကြက်ဖငယ် ခုနစ်ဘီလီယံခန့်ကို နှစ်စဉ် သတ်ဖြတ်လျက်ရှိသည်။ ဤကျင့်သုံးမှုသည် လွတ်လပ်စွာ ကျက်စားခွင့်နှင့် အော်ဂဲနစ်စနစ်များ အပါအဝင် ဥထုတ်လုပ်မှု အမျိုးအစားအားလုံးတွင် ဖြစ်ပွားသည်။

ရွေးချယ်မွေးမြူခြင်းသည် အသားစားကြက်များကို ပုံမှန်မဟုတ်သောနှုန်းဖြင့် ကြီးထွားစေသည်။ ၎င်းတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်သည် ဥဥကြက်မများထက် လေးဆမှ ငါးဆအထိ ပိုမိုလေးလံလာနိုင်ပြီး ရင်ဘတ်ကြွက်သားများမှာ ရှစ်ဆအထိ ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ကြီးထွားနိုင်သည်။ ဤသို့ လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားခြင်းသည် အရိုးပုံသဏ္ဍာန်ချို့ယွင်းမှုများ၊ လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်မှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများနှင့် ပြင်းထန်သော နာကျင်မှုများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဥပေါင်း ၁၄.၅ ဘီလီယံခန့် စားသုံးခဲ့သည်။ ဤဝယ်လိုအားနောက်ကွယ်တွင် ယူကေတွင် ခန့်မှန်းခြေ သန်း ၄၀ မှ ၄၅ သန်း အပါအဝင် နှစ်စဉ် ကြက်ဖငယ်ပေါင်း သန်းပေါင်းများစွာကို ဓာတ်ငွေ့ဖြင့် သတ်ဖြတ်ခြင်းကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများဖြင့် သေဆုံးစေသည်။

ကြက်မများ၏ ဘဝသည်လည်း တိုတောင်းသွားသည်။ ဥဥရန်အတွက် မွေးမြူထားသော ကြက်မများကို ၎င်းတို့၏ ဥထွက်နှုန်းကျဆင်းလာသောအခါ အသက် ၁၈ လဝန်းကျင်တွင် သတ်ဖြတ်လေ့ရှိသည်။ အသားအတွက် မွေးမြူထားသော ကြက်များကို အသက် ခြောက်ပတ်မှ ခုနစ်ပတ်သာရှိသော အရွယ်တွင် သတ်ဖြတ်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ သဘာဝသက်တမ်းမှာ ငါးနှစ်မှ ရှစ်နှစ်အထိ၊ တစ်ခါတစ်ရံ ၁၂ နှစ်အထိ ရှည်နိုင်သည်။

ဝက်များ

ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့ (FAO) ၏ အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ ဝက်ပေါင်း ၁.၄၉ ဘီလီယံခန့်ကို အသားအတွက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

ယူကေရှိ ဝက်များ၏ ၃ ရာခိုင်နှုန်းအောက်သာ ၎င်းတို့၏ ဘဝတစ်လျှောက်လုံး အပြင်ဘက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ခန့်မှန်းခြေ ၉၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် အပြင်ဘက်တွင် မွေးဖွားသော ဝက်များအပါအဝင် အိမ်တွင်း၌ မွေးမြူခြင်း သို့မဟုတ် ပြီးဆုံးအောင် မွေးမြူခြင်းခံရပြီး စူးစမ်းလေ့လာရန်၊ အစာရှာဖွေရန် သို့မဟုတ် သဘာဝအလျောက် ပြုမူနေထိုင်ရန် အခွင့်အလမ်းအနည်းငယ်သာရှိသော လူကျပ်သော၊ မြုံသော ခြံများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ၎င်းတို့၏ ဘဝတစ်လျှောက်လုံး အပြင်ဘက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။

ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဝက် ၇၀ မှ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမြီးဖြတ်ခြင်းကို ခံယူရပြီး၊ ယင်းသည် ပြင်းထန်သော မွေးမြူရေးစနစ်များတွင် အမြီးကိုက်ခြင်းကို လျှော့ချရန် ရည်ရွယ်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ မွေးမြူရေးဝက်မ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် မွေးဖွားချိန်နှင့် နို့စို့အစောပိုင်းကာလများတွင် သားဖွားလှောင်အိမ်များတွင် ချုပ်နှောင်ထားခံရသည်။

အသားအတွက် မွေးမြူထားသော ဝက်အများစုကို အသက် ငါးလမှ ခြောက်လသာရှိသော အချိန်တွင် သတ်ဖြတ်သည်။ မွေးမြူရေးဝက်မများကို ပုံမှန်အားဖြင့် သုံးကြိမ်မှ ငါးကြိမ်အထိ သားပေါက်ပြီးနောက် အသက် သုံးနှစ်ခန့်တွင် သတ်ဖြတ်လေ့ရှိသော်လည်း ဝက်များ၏ သဘာဝသက်တမ်းမှာ အနှစ် ၂၀ အထိရှိသည်။

Compassion in Food Business ၏ အဆိုအရ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဝက်မများကို ၎င်းတို့၏ ၁၆ ပတ်ကြာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလအများစုတွင် ဝက်လှောင်အိမ်ဟုခေါ်သော ကျဉ်းမြောင်းသည့် သတ္တုလှောင်အိမ်များတွင် ချုပ်နှောင်ထားလေ့ရှိသည်။ ယူကေ၊ နော်ဝေးနှင့် ဆွီဒင်တို့တွင် ဝက်လှောင်အိမ်များကို တားမြစ်ထားသော်လည်း ဥရောပသမဂ္ဂတွင် ၎င်းတို့၏အသုံးပြုမှုကို ကန့်သတ်ထားသည်။

သားမွေးကုန်သွယ်မှု ဖျက်သိမ်းရေး လှုပ်ရှားမှု (CAWF) ၏ အဆိုအရ ဝက်မများသည် တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှ ၂.၃ ကြိမ် သားပေါက်ပြီး နှစ်စဉ် ရက်ပေါင်း ၈၀ ခန့်ကို သားဖွားလှောင်အိမ်များတွင် ချုပ်နှောင်ထားခံရသည်။ ဤကန့်သတ်ထားသော လှောင်အိမ်များသည် ၎င်းတို့အား မတ်တတ်ရပ်ရန်နှင့် လှဲလျောင်းရန် ခွင့်ပြုသော်လည်း လွတ်လပ်စွာ လှည့်ပတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်ကို စူးစမ်းလေ့လာခြင်းမှ တားဆီးထားသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် သားဖွားလှောင်အိမ်များမှ ချမှတ်ထားသော ပြင်းထန်သော လှုပ်ရှားမှုကန့်သတ်ချက်သည် ဥရောပမွေးမြူရေးတွင် အခြားသော တိရစ္ဆာန်ချုပ်နှောင်မှုပုံစံများနှင့် ဆက်စပ်သော ကန့်သတ်ချက်ထက် ပိုမိုပြင်းထန်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

နွားများ

၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် အသက် နှစ်လ သို့မဟုတ် ထိုထက်ငယ်သော နွားထီးပေါက် ၄၆,၀၄၁ ကောင်ကို ယူကေရှိ သားသတ်ရုံများတွင် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ အလားတူအသက်အရွယ်ရှိ နွားပေါက် ၃၃,၄၅၁ ကောင်ကို လယ်ယာများတွင် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

နို့စားနွားမများသည် ကိုယ်ဝန်အကြိမ်ကြိမ်ဆောင်ရပြီး မွေးကင်းစအချိန်မကြာမီတွင် သားငယ်များကို ခွဲခွာရသည့် ဝေဒနာကို ခံစားရသည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြင်းထန်သော နို့ထုတ်လုပ်မှုကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်များ ဟောင်းနွမ်းသွားကာ သတ်ဖြတ်ခြင်းမခံရမီ ခြေထောက်နာခြင်းနှင့် နို့အုံရောင်ခြင်းကဲ့သို့သော နာကျင်ဖွယ်ရောဂါများ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။

နို့ထွက်နိုင်စွမ်းမရှိသောကြောင့် အထီးနွားကလေးများကို စီးပွားရေးအရ တန်ဖိုးနည်းသည်ဟု မကြာခဏ ယူဆကြသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ၎င်းတို့သည် အသက်ပိုရှည်နိုင်သည့် အလားအလာရှိသော ငယ်ရွယ်သော တိရစ္ဆာန်များဖြစ်သော်လည်း နှစ်စဉ် သောင်းနှင့်ချီ၍ သတ်ဖြတ်ခံနေရသည်။

အသားအတွက် မွေးမြူထားသော နွားများကို ပုံမှန်အားဖြင့် အသက် ၂၂ လမှ ၂၃ လဝန်းကျင်တွင် သတ်ဖြတ်လေ့ရှိပြီး နို့စားနွားများကို နို့ထွက်နှုန်းကျဆင်းခြင်း၊ မျိုးမအောင်ခြင်း သို့မဟုတ် နာတာရှည်ကျန်းမာရေးပြဿနာများကြောင့် အမြတ်အစွန်းနည်းလာသောအခါ အသက်ခြောက်နှစ်ခန့်တွင် သတ်ဖြတ်ရန် စေလွှတ်လေ့ရှိသည်။

နွားများသည် သဘာဝအတိုင်း နှစ် ၁၅ မှ ၂၀ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ အသက်ရှင်နိုင်ပြီး ဘေးမဲ့တောများရှိ ကယ်တင်ထားသော နွားအချို့သည် အသက် ၃၀ ကျော်အထိ ရောက်ရှိသည်။ သို့သော် မွေးမြူရေးနွားအများစုသည် ဤအလားအလာရှိသော သက်တမ်း၏ အနည်းငယ်မျှသာ ရရှိကြသည်။

ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့ (FAO) ၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ ယူကေတွင် အသားအတွက် နွားဦးရေ ခန့်မှန်းခြေ ၂.၆ သန်းကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

မျိုးရွေးချယ်မွေးမြူခြင်းနှင့် အထွက်နှုန်းမြင့်မားသော ထုတ်လုပ်မှုစနစ်များကြောင့် နို့စားနွားများသည် သဘာဝအတိုင်း ထုတ်လုပ်နိုင်သည်ထက် များစွာပိုမိုသော နို့ကို ထုတ်လုပ်ရန် တွန်းအားပေးခံနေရသည်။ ခေတ်မီနို့စားနွားများသည် ၎င်းတို့၏ နွားငယ်များကို ကျွေးမွေးရန် လိုအပ်သည့် နို့ပမာဏထက် ဆယ်ဆအထိ ထုတ်လုပ်နိုင်ပြီး ၎င်းတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် ကြီးမားသော ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်စေသည်။

ယူကေရှိ နို့စားနွားများသည် ယခုအခါ တစ်ရက်လျှင် ပျမ်းမျှ နို့ ၂၂ လီတာခန့် ထုတ်လုပ်နေပြီး၊ မကြာသေးသော ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း နို့ထွက်နှုန်းမှာ သိသိသာသာ တိုးလာခဲ့သည်။ နို့ထွက်နှုန်းမြင့်မားသော နွားများကို အသက် ခြောက်နှစ်ဝန်းကျင်တွင် မကြာခဏ သတ်ဖြတ်လေ့ရှိပြီး၊ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်ကျဆင်းခြင်း၊ နာတာရှည်ခြေထောက်နာခြင်း သို့မဟုတ် မျိုးပွားမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများကြောင့် ဆက်လက်ထုတ်လုပ်ခြင်းသည် အမြတ်အစွန်းနည်းပါးလာသောအခါတွင် ဖြစ်သည်။

ငါးနှင့် ပင်လယ်သတ္တဝါများ

Faunalytics ၏ အဆိုအရ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ငါးတန်ချိန် သန်း ၉၁ ခန့်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး၊ လူသားများ၏ ရေနေသတ္တဝါများကို အလွန်အမင်း အမြတ်ထုတ်မှု၏ အတိုင်းအတာကို ဖော်ပြနေသည်။

Environment Agency ၏ ၂၀၂၂ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ အင်္ဂလန်၏ ဆော်လမွန်ငါးမြစ်များ၏ ၇၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အန္တရာယ်ရှိသည်ဟု ယူဆရပြီး၊ ၎င်းတို့၏ ဂေဟစနစ်အခြေအနေနှင့် ကျန်းမာသော ဆော်လမွန်ငါးကောင်ရေကို ထိန်းသိမ်းနိုင်မှုအပေါ် စိုးရိမ်မှုများကို ထင်ဟပ်စေသည်။

လူသားစားသုံးမှုအတွက် နှစ်စဉ် အခွံမာကောင်ရေ ၄.၄ ဘီလီယံခန့်ကို သတ်ဖြတ်လျက်ရှိပြီး၊ မရည်ရွယ်ဘဲ ဘေးထွက်ဖမ်းမိမှုအဖြစ် ဖမ်းမိသော အရေအတွက်ကို မပါဝင်ပါ။

WWF ၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ် Living Planet Report အရ စောင့်ကြည့်လေ့လာထားသော ကမ္ဘာ့ရေချိုငါးကောင်ရေသည် ၁၉၇၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွင်း ပျမ်းမျှ ၇၆ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး၊ ရေချိုဂေဟစနစ်များအပေါ် ပြင်းထန်သော ဖိအားကို မီးမောင်းထိုးပြနေသည်။

Oceana ၏ 2021 ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ ယူကေ၏ အဓိက ငါးမျိုးစိတ်များ၏ သုံးပုံတစ်ပုံခန့်သာ ကျန်းမာသော အခြေအနေတွင် ရှိပြီး အလွန်အကျွံ ဖမ်းဆီးခြင်း မခံရကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။

ယူကေတွင် မွေးမြူထားသော ငါးပေါင်း သန်း ၅၀ ကျော်ကို ကန်များ၊ ရေကန်များ သို့မဟုတ် ပင်လယ်လှောင်အိမ်များတွင် ချုပ်နှောင်ထားပြီး လူများပြားခြင်း၊ ရောဂါများ၊ ဒဏ်ရာများနှင့် စိတ်ဖိစီးမှုများသည် သတ်ဖြတ်ခြင်းမပြုမီ ၎င်းတို့၏ သက်သာချောင်ချိရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

တိရစ္ဆာန်စမ်းသပ်မှု

၀၁

ဂရိတ်ဗြိတိန်သည် သိပ္ပံသုတေသနတွင် တိရစ္ဆာန်များကို အဓိကအသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် သက်ရှိတိရစ္ဆာန်များပါဝင်သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းပေါင်း ၂.၆၈ သန်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်ကတည်းက လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအရေအတွက် ယေဘုယျအားဖြင့် ကျဆင်းလာသော်လည်း နှစ်စဉ် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းပေါင်း သန်းနှင့်ချီ၍ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နေဆဲဖြစ်သည်။

၀၂

၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဂရိတ်ဗြိတိန်၌ စမ်းသပ်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၏ ၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ပြင်းထန်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ဆိုလိုသည်မှာ နာကျင်မှု၊ ဒုက္ခ၊ စိတ်ဆင်းရဲမှု သို့မဟုတ် ရေရှည်ထိခိုက်မှု မြင့်မားသောအဆင့် ပါဝင်သည်။ ကျန် ၉၇ ရာခိုင်နှုန်းကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်မှုမရှိသော၊ အနိမ့်ဆုံးအဆင့်၊ အပျော့စား သို့မဟုတ် အလယ်အလတ်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

၀၃

၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် သတ်မှတ်ထားသော အခြေအနေများနှင့် ကင်းလွတ်ခွင့်များအရ အချို့သော တင်သွင်းလာသည့် အထွေထွေ အလှကုန်ပစ္စည်းများအတွက် တိရစ္ဆာန်စမ်းသပ်မှု မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ချက်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။

၀၄

အလှကုန်အတွက် တိရစ္ဆာန်စမ်းသပ်မှုကို လူထုကန့်ကွက်မှုမှာ သိသိသာသာ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် YouGov စစ်တမ်းတစ်ခုအရ ဗြိတိန်နိုင်ငံသား ၇၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် တိရစ္ဆာန်များတွင် အလှကုန်စမ်းသပ်ခြင်းကို ကန့်ကွက်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ အခြားလေ့လာမှုတစ်ခုက စားသုံးသူ ၆၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် တိရစ္ဆာန်များတွင် မစမ်းသပ်ထားသော အလှကုန်ပစ္စည်းများကို ဝယ်ယူရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

သတ်သတ်လွတ်စားခြင်းသည် ပတ်ဝန်းကျင်အတွက် အဘယ်ကြောင့် ပိုကောင်းသနည်း။

တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ သစ်တောပြုန်းတီးမှု၊ ရေထုညစ်ညမ်းမှုနှင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ဆုံးရှုံးမှုတို့၏ အဓိကမောင်းနှင်အားတစ်ခုဖြစ်သည်။ သတ်သတ်လွတ်စားသုံးသည့် ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုကို လျှော့ချရန်နှင့် အနာဂတ်မျိုးဆက်များအတွက် ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကို ကာကွယ်ရန် အထောက်အကူပြုသည်။

အစားအစာနှင့် ကမ္ဘာဂြိုဟ်

အစားအသောက်အလိုက် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု

အစာအုပ်စုခြောက်ခု၏ ခန့်မှန်းခြေ ပတ်ဝန်းကျင်ခြေရာများကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။

ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှု

တစ်ဦးလျှင် တစ်ရက်လျှင် ကီလိုဂရမ် CO₂ ညီမျှခြင်း · ၂,၀၀၀ ကီလိုကယ်လိုရီသို့ စံသတ်မှတ်ထားသည်

ဤလေ့လာမှုတွင် သတ်သတ်လွတ်စားသုံးမှုပုံစံများသည် အသားများသောအစားအစာများထက် ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှု ၇၅.၉% ခန့် လျော့နည်းကြောင်း ခန့်မှန်းတွေ့ရှိရသည်။

ပတ်ဝန်းကျင်

စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း တိုးချဲ့မှုသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း သစ်တောပြုန်းတီးမှု၏ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ FAO က ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သစ်တောပြုန်းတီးမှု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကြောင့်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ၎င်းတွင် ကျွဲနွားစားကျက်အတွက် သစ်တောများကို ရှင်းလင်းခြင်းနှင့် တိရစ္ဆာန်အစာထုတ်လုပ်ရာတွင် တွင်ကျယ်စွာအသုံးပြုသော ပဲပိစပ်နှင့် ပြောင်းကဲ့သို့သော သီးနှံများ စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

Alves et al. မှ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ထုတ်ဝေသော သုတေသနသည် ဥရောပနိုင်ငံဆယ်နိုင်ငံရှိ အစားအသောက်ပုံစံများကို ဆန်းစစ်ခဲ့သည်။ အသားထုတ်ကုန်များသည် အစားအစာနှင့်ဆက်စပ်သော ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှု၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် မြေအသုံးချမှု၏ ၅၃.၁ ရာခိုင်နှုန်းကို ပါဝင်သည်။ နို့ထွက်ပစ္စည်းများသည် ထုတ်လွှတ်မှု၏ နောက်ထပ် ၁၈.၂ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် မြေအသုံးချမှု၏ ၁၃.၇ ရာခိုင်နှုန်းကို ပံ့ပိုးပေးသည်။ ဤအမျိုးအစားများသည် အဖျော်ယမကာများအပါအဝင် စားသုံးသော ထုတ်ကုန်အားလုံး၏ ၆.၃ ရာခိုင်နှုန်းသာ ကိုယ်စားပြုသည်။

တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းသည် စားကျက်အတွက်ရော အစာထုတ်လုပ်ရန်အတွက်ပါ မြေဧရိယာ အမြောက်အမြား လိုအပ်သည်။ Our World in Data ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ဤလုပ်ဆောင်မှုများသည် ကမ္ဘာ့စိုက်ပျိုးမြေ၏ လေးပုံငါးပုံခန့်ကို သိမ်းပိုက်ထားသည်။ ဤမြေယာလိုအပ်ချက် ကြီးမားမှုသည် သစ်တောများ၊ သဘာဝနေရပ်များနှင့် အခြားဂေဟစနစ်များအတွက် ရရှိနိုင်သော နေရာလွတ်ကို လျှော့ချပေးသည်။

Choosing plant-based milk can also reduce the environmental impact of everyday food choices. Comparative data compiled by Our World in Data estimate that one litre of cow's milk produces around 3.2 kg of greenhouse gas emissions and requires approximately 628 litres of water. The corresponding estimates for soya milk are about 1 kg of emissions and 28 litres of water per litre of milk.

Replacing animal-derived foods with plant-based alternatives offers an important opportunity to reduce food-related emissions. Research by Matthew N. Hayek and Oscar R. W. Wolfson, published in 2022, explored how changes in food production and consumption could influence future greenhouse gas emissions. The benefits of dietary change depend on the foods replaced and the assumptions used in each model.

The environmental cost of livestock production extends beyond climate emissions. Land used for grazing and growing animal feed could otherwise support wildlife habitats and natural vegetation. The scale of this land demand makes food production an important factor in determining how much space remains for nature.

Wildlife faces growing pressure from human activities, with approximately one million species threatened with extinction worldwide. The expansion of animal agriculture can intensify this crisis by destroying habitats, clearing forests, contaminating ecosystems and contributing to climate change. These pressures undermine the conditions that wild species need to survive.

Individual lifestyle changes can also have different environmental benefits. A study published in Environmental Research Letters in 2017 compared several personal actions and found that dietary choices can have a particularly significant environmental impact. The findings highlighted the potential importance of eating patterns alongside measures such as recycling, reducing household energy use and washing clothes at lower temperatures.

၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် Proceedings of the National Academy of Sciences တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အစားအသောက်ပုံစံများ ပြောင်းလဲခြင်း၏ အလားအလာရှိသော အကျိုးဆက်များကို စံနမူနာပြုခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အပင်အခြေခံ အစားအသောက် အခြေအနေများအောက်တွင် သုတေသီများက ၂၀၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးမှုများ လျော့နည်းခြင်း၊ အစားအသောက်ဆိုင်ရာ ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှု ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အထိ လျှော့ချခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကုန်ကျစရိတ် သက်သာခြင်းနှင့် ရာသီဥတုပျက်စီးမှု လျော့နည်းခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်သော စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်များ အပါအဝင် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အကျိုးကျေးဇူးများစွာကို ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။

အစားအစာနှင့် ကမ္ဘာဂြိုဟ်

နွားနို့သည် အပင်အခြေခံနို့များထက် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု ပိုများသည်

ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှု မြေအသုံးချမှု ရေအသုံးပြုမှု
ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှု (kg CO₂eq)
မြေအသုံးချမှု (m²)
ရေအသုံးပြုမှု (လီတာ)
နွားနို့
၃.၂
၉.၀
၆၂၈
ဆန်နို့
၁.၂
၀.၃
၂၇၀
ပဲနို့
၁.၀
၀.၇
၂၈
ဂျုံနို့
၀.၉
၀.၈
၄၈
ဗာဒံနို့
၀.၇
၀.၅
၃၇၁

အရင်းအမြစ်: Poore နှင့် Nemecek, 2018။

သတ်သတ်လွတ်စားခြင်းသည် ကျန်းမာရေးအတွက် အဘယ်ကြောင့် ပိုကောင်းသနည်း။

ကောင်းစွာစီစဉ်ထားသော သတ်သတ်လွတ်စားသုံးမှုပုံစံသည် ခန္ဓာကိုယ်အား လိုအပ်သောအာဟာရဓာတ်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ပြီး နှလုံးရောဂါနှင့် အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုရောဂါကဲ့သို့သော အခြေအနေများ ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။ သစ်သီးများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ အစေ့အဆန်များ၊ ပဲများ၊ အခွံမာသီးများနှင့် အစေ့များကို ရွေးချယ်ခြင်းဖြင့် နေ့စဉ်စားသုံးမှုတွင် သေးငယ်သောပြောင်းလဲမှုများသည် ရေရှည်ကျန်းမာရေးအတွက် အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ခြားနားမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ကျန်းမာရေး

၀၁
ယူကေတွင်၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၌ ခန့်မှန်းခြေ သေဆုံးမှု ၁၂၅,၀၀၀ သည် ကျန်းမာရေးနှင့်မညီညွတ်သော စားသောက်မှုပုံစံများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ၎င်းတို့အနက် ခန့်မှန်းခြေ ၂၂,၉၀၀ သေဆုံးမှုသည် အာဟာရပြည့်ဝသော အပင်အခြေခံအစားအစာများ လုံလောက်စွာ မစားသုံးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး၊ ခန့်မှန်းခြေ ၄၉,၀၀၀ သေဆုံးမှုသည် နို့ထွက်ပစ္စည်းများ၊ အနီရောင်အသားနှင့် ပြုပြင်ထားသောအသားများ အလွန်အကျွံ စားသုံးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
၀၂
Adventist Health Study-2 မှ တွေ့ရှိချက်များအရ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေသည် အစားအသောက်ပုံစံများပေါ်မူတည်၍ ကွဲပြားကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အသားစားသူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက သက်သတ်လွတ်စားသူများတွင် ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ ၈ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းပြီး သတ်သတ်လွတ်စားသူများတွင် ၁၆ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းသည်။ အမျိုးသမီးများကို အထူးသက်ရောက်သော ကင်ဆာများအတွက်မူ သတ်သတ်လွတ်စားသူများတွင် ၃၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျော့နည်းကြောင်း အစီရင်ခံထားသည်။
၀၃
ကျန်းမာရေးဘောဂဗေဒရုံး (Office of Health Economics) ၏ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုတစ်ခုသည် အင်္ဂလန်တွင် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အပင်အခြေပြု စားသုံးမှုသို့ ပြောင်းလဲခြင်း၏ အလားအလာရှိသော ငွေကြေးနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အကျိုးကျေးဇူးများကို ဆန်းစစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပုံစံသည် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျင့်သုံးပါက NHS အတွက် နှစ်စဉ် ပေါင် ၆.၇ ဘီလီယံခန့် သက်သာစေနိုင်ပြီး ရောဂါဖြစ်ပွားမှု ၂.၁ သန်းကို ကာကွယ်နိုင်ကာ အရည်အသွေးပြည့်မီသော သက်တမ်းနှစ် ၁၇၀,၀၀၀ ကျော်ကို ထုတ်ပေးနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
၀၄
၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်မှ သုတေသနပြုချက်သည် ပါဝင်သူ ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို ဆယ်စုနှစ်သုံးစုကြာ လိုက်လံလေ့လာခဲ့သည်။ အပင်အစားအစာများကို ပိုမိုအလေးပေးသော ရေရှည်တည်တံ့သော အစားအသောက်ပုံစံနှင့် ပိုမိုနီးစပ်သော စားသောက်မှုအလေ့အထရှိသူများသည် နာတာရှည်ရောဂါများကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း နည်းပါးသည်။
၀၅
အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်ပရိုတင်းစားသုံးမှုကြား ဟန်ချက်ညီမှုသည် နှလုံးသွေးကြောကျန်းမာရေးနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိကြောင်း အထောက်အထားများက ဖော်ပြသည်။ ပါဝင်သူ ၇၀,၀၀၀ ကျော်ပါဝင်သော လေ့လာမှုကြီးတစ်ခုတွင် အပင်ပရိုတင်းကို ပိုမိုစားသုံးပြီး တိရစ္ဆာန်ပရိုတင်းကို လျှော့စားသုံးသူများသည် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေ နည်းပါးသည်။ တိရစ္ဆာန်ပရိုတင်းကို အများဆုံးစားသုံးသူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၎င်းတို့၏ နှလုံးရောဂါ၊ နှလုံးဖောက်ခြင်းနှင့် လေဖြတ်ခြင်းတို့ကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေသည် ၂၇၊ ၂၈ နှင့် ၂၈ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး နည်းပါးကြောင်း အစီရင်ခံထားသည်။
၀၆
၂၀၂၂ ခုနှစ် YouGov စစ်တမ်းတွင် သတ်သတ်လွတ်စားသုံးသူများ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းက ၎င်းတို့၏ ကျန်းမာရေးသည် အစားအသောက်ပြောင်းလဲပြီးကတည်းက တိုးတက်လာသည်ဟု ဖြေကြားခဲ့သည်။
၀၇
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် The Vegan Society မှ ထုတ်ဝေသော စစ်တမ်းတစ်ခုသည် သတ်သတ်လွတ်စားသုံးခြင်းကို စတင်ကျင့်သုံးပြီးနောက် မိမိကိုယ်ကို အစီရင်ခံသော အပြောင်းအလဲများကိုလည်း လေ့လာခဲ့သည်။ ပါဝင်သူများသည် နယ်ပယ်များစွာတွင် တိုးတက်မှုများကို ဖော်ပြခဲ့သည်- ၅၆ ရာခိုင်နှုန်းက အစာခြေစနစ် ကောင်းမွန်လာကြောင်း၊ ၅၅ ရာခိုင်နှုန်းက အိပ်စက်မှု ပိုကောင်းလာကြောင်းနှင့် ၅၃ ရာခိုင်နှုန်းက စွမ်းအင်တိုးလာကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းက လမ်းလျှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြေးခြင်းစွမ်းရည် တိုးတက်လာကြောင်း၊ ၃၄ ရာခိုင်နှုန်းက လေ့ကျင့်ခန်းများကြား ပြန်လည်ကောင်းမွန်မှု မြန်ဆန်လာကြောင်းနှင့် ၃၁ ရာခိုင်နှုန်းက အလေးမနိုင်စွမ်း ပိုမိုကောင်းမွန်လာကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
၀၈
သက်သတ်လွတ်နှင့် သတ်သတ်လွတ်စားသုံးခြင်းဆိုင်ရာ အစားအစာများကို ဆန်းစစ်လေ့လာမှုများတွင် ကိုလက်စထရောအဆင့် ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်ခြင်းနှင့် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့နည်းခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်မှုရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ကိုးကားထားသော လေ့လာမှုများတစ်လျှောက် နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့ကျမှုသည် ၁၈ မှ ၄၁ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိသော်လည်း ရလဒ်များသည် အစားအသောက်ပုံစံများနှင့် လေ့လာမှုနည်းလမ်းများအလိုက် ကွဲပြားခဲ့သည်။
၀၉
လူပေါင်း ၁၅၀,၀၀၀ ကျော်ထံမှ အချက်အလက်များကို ပေါင်းစပ်ထားသော ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုတစ်ခုအရ သတ်သတ်လွတ်စားသူများသည် သွေးတိုးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ ၅၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ နည်းပါးကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤတွေ့ရှိချက်များသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားသော လူဦးရေများတွင် တွေ့ရှိရသည့် ဆက်စပ်မှုများကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်ပြီး အစားအစာတစ်ခုတည်းကြောင့် ကွာခြားချက်များဖြစ်ပေါ်သည်ဟု သက်သေပြချက်အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်မကောက်ယူသင့်ပါ။
၁၀
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ပြုလုပ်သော သုတေသနများက အနီရောင်အသားများများစားသုံးခြင်းကို အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုရောဂါနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြထားသည်။ လေ့လာမှုကြီးတစ်ခုတွင် အနီရောင်အသားအများဆုံးစားသုံးသောအုပ်စုရှိသူများသည် အနည်းဆုံးစားသုံးသောအုပ်စုရှိသူများထက် ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ ၄၉ ရာခိုင်နှုန်း ပိုများကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
၁၁
လူပေါင်း ၆၀၀,၀၀၀ ကျော်ပါဝင်သော အခြားလေ့လာမှုတစ်ခုတွင် တိရစ္ဆာန်ပရိုတင်းစားသုံးမှုနှင့် အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကြား ဆက်စပ်မှုကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ နေ့စဉ် တိရစ္ဆာန်ပရိုတင်း ၂၀ ဂရမ် ထပ်မံစားသုံးတိုင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ ၇ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်မားကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ တိရစ္ဆာန်ပရိုတင်း ၂၀ ဂရမ်ကို အပင်ပရိုတင်းဖြင့် အစားထိုးခြင်းသည် ဖြစ်နိုင်ခြေ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းစေသည်။
၁၂
ယူကေနိုင်ငံမှ ကြီးမားသောလေ့လာမှုတစ်ခုတွင် အစားအသောက်အုပ်စုများကြား ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ ကွာခြားမှုကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ အသားစားသူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ငါးစားသူများတွင် ၁၂ ရာခိုင်နှုန်း၊ သက်သတ်လွတ်စားသူများတွင် ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် သတ်သတ်လွတ်စားသူများတွင် ၁၉ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းကြောင်း အစီရင်ခံထားသည်။

တိရစ္ဆာန်သက်သာချောင်ချိရေး ကိုးကားချက်များ

ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ကိုးကားချက်များ

ကျန်းမာရေးနှင့် အာဟာရဆိုင်ရာ ကိုးကားချက်များ

သတ်သတ်လွတ် တွက်ချက်ကိရိယာ

သင်သည် သတ်သတ်လွတ်စားသုံးမှုပုံစံကို ရွေးချယ်ခြင်းဖြင့် ရေ၊ မြေ၊ စပါးနှင့် CO₂ မည်မျှ ချွေတာနိုင်သည်ကို သိချင်ပါသလား။ တိရစ္ဆာန်များ၏ အသက်မည်မျှကို ကယ်တင်နိုင်သည်ကိုလည်း သိချင်ပါသလား။

တစ်လတစ်လ သတ်သတ်လွတ်စားခြင်းဖြင့် ချွေတာနိုင်သည်

လူဦးရေနှင့် လအရေအတွက်ပေါ်မူတည်၍ သတ်သတ်လွတ်စားခြင်း၏ ခန့်မှန်းခြေ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှုကို ကြည့်ပါ။

၃၀ တိရစ္ဆာန်ဘဝများ ကယ်တင်ခဲ့သော တိရစ္ဆာန်များ
၈၄ တစ်စတုရန်းမီတာ သစ်တော ထိန်းသိမ်းခဲ့သော သစ်တော
၂၇၃ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ကီလိုဂရမ် ရှောင်ရှားခဲ့သော ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်
၁၂၄,၉၁၇ ရေလီတာ ချွေတာခဲ့သော ရေ
၅၄၃ ကီလိုဂရမ် စပါး သက်သာသော စပါး
သင်၏ခရီးစတင်ရာနေရာ

ပြောင်းလဲရန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေပြီလား
သင်၏ နေထိုင်မှုပုံစံကို

ကျွန်ုပ်တို့၏စားသောက်မှုအလေ့အထများကို ရိုးရှင်းသောပြောင်းလဲမှုအနည်းငယ်ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ပိုမိုကျန်းမာပြီး ရေရှည်တည်တံ့သောဘဝများကို ဦးဆောင်နိုင်ကာ တိရစ္ဆာန်အားလုံးကို ကရုဏာနှင့် မေတ္တာကရုဏာပြသသည့်ကမ္ဘာတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ကူညီနိုင်သည်။

အဘယ်ကြောင့် သတ်သတ်လွတ်စားသင့်သနည်း

သင့်ကျန်းမာရေး၊ တိရစ္ဆာန်များနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ကမ္ဘာဂြိုဟ်အတွက် အစွမ်းထက်သောအကျိုးကျေးဇူးများကို ရှာဖွေလေ့လာပါ။

ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော သတ်သတ်လွတ်ပန်းကန်လုံး - ဘရိုကိုလီ၊ ကုလားပဲ၊ ကွီနိုအာ၊ ထောပတ်သီးနှင့် လတ်ဆတ်သော အစိမ်းရောင်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ သဘာဝအလင်းရောင်ဖြင့်။

သတ်သတ်လွတ်စားနည်း

အကူးအပြောင်းကို လွယ်ကူပြီး ရေရှည်တည်တံ့စေရန် ကူညီပေးမည့် အဆင့်ဆင့်လမ်းညွှန်ချက်။

သတ်သတ်လွတ်စားနေနည်း

သတ်သတ်လွတ်စားခြင်းကို နေ့စဉ်ဘဝ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်စေရန် လက်တွေ့ကျသော အကြံပြုချက်များ။