အပင်အခြေပြု စားသုံးခြင်းနှင့် သွေးတိုးရောဂါကြား ဆက်စပ်မှု
အပင်အခြေပြု အစားအသောက်များသည် သွေးပေါင်ချိန်ကို လျှော့ချပေးသည်
သွေးတိုးရောဂါ (hypertension) အပေါ် သတ်သတ်လွတ်စားသုံးခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို လေ့လာမှုများစွာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ သတ်သတ်လွတ် စားသုံးသူများသည် တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများ စားသုံးသူများထက် သွေးပေါင်ချိန် ပုံမှန်အားဖြင့် နိမ့်ကျလေ့ရှိသည်။
အပင်များများစားခြင်းက သွေးတိုးရောဂါကို ကာကွယ်ရန် သို့မဟုတ် ကုသရန် အထောက်အကူပြုနိုင်သလား။ အတိုချုံးအဖြေကတော့ ဟုတ်ပါတယ်။
အပင်အခြေခံ အစားအသောက်ကို ကျင့်သုံးခြင်းသည် သွေးတိုးရောဂါကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ထိန်းချုပ်ခြင်းတွင် အဓိပ္ပါယ်ရှိသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နိုင်သည်။ သွေးတိုးရောဂါသည် မကြာခဏ တိတ်တဆိတ် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော်လည်း နှလုံး၊ ကျောက်ကပ်နှင့် အလုံးစုံကျန်းမာရေးအတွက် ဆိုးရွားသော အကျိုးဆက်များ ရှိနိုင်သော ကျယ်ပြန့်သော အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လေဖြတ်ခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါနှင့် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါများကဲ့သို့သော အခြားနာတာရှည်ရောဂါများနှင့် မကြာခဏ ဆက်စပ်နေပါသည်။
အပင်အခြေခံ အစားအသောက်များသည် ၎င်းတို့၏ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများအတွက် အာရုံစိုက်မှု တိုးလာလျက်ရှိပြီး သုတေသနများက တစ်သမတ်တည်းပြသသည်မှာ သတ်သတ်လွတ်စားသုံးသူများသည် တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများကို စားသုံးသူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက သွေးပေါင်ချိန် နိမ့်ကျလေ့ရှိသည်။ ဤအကျိုးသက်ရောက်မှုသည် အမျှင်ဓာတ်၊ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများနှင့် ပိုတက်စီယမ်နှင့် မဂ္ဂနီဆီယမ်ကဲ့သို့သော မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်များ ပိုမိုစားသုံးခြင်း အပါအဝင် အကြောင်းရင်းများ ပေါင်းစပ်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပြီး ၎င်းတို့အားလုံးသည် ကျန်းမာသော သွေးကြောများနှင့် သွေးလည်ပတ်မှုကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။ အပင်အစားအစာများကို အာရုံစိုက်ခြင်းဖြင့် ဤနည်းလမ်းသည် သွေးပေါင်ချိန်ကို ထိန်းညှိပေးရုံသာမက သဘာဝကျပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော နည်းလမ်းဖြင့် ရေရှည်နှလုံးသွေးကြောကျန်းမာရေးကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးပါသည်။
သွေးပေါင်ချိန်ဆိုတာ ဘာလဲ?
သွေးပေါင်ချိန်ဆိုသည်မှာ သင့်ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း သွေးလည်ပတ်နေစဉ် သင့်သွေးလွှတ်ကြောနံရံများကို သင့်သွေးက သက်ရောက်စေသော အားကို ရည်ညွှန်းသည်။ သင့်နှလုံးခုန်တိုင်း ၎င်းသည် ဤသွေးကြောများအတွင်းသို့ သွေးကို တွန်းပို့ကာ သင့်ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများနှင့် တစ်ရှူးများသို့ အောက်ဆီဂျင်နှင့် အာဟာရများ ရောက်ရှိစေရန် ဖိအားကို ဖန်တီးပေးသည်။ ဤဖိအားသည် နှလုံးကျုံ့သွားသောအခါ သဘာဝအတိုင်း မြင့်တက်ပြီး နှလုံးခုန်ချိန်ကြားတွင် ပြေလျော့သွားသောအခါ ကျဆင်းကာ သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကို ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်စေမည့် စဉ်ဆက်မပြတ် သံသရာတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ကုသမှုမခံယူပါက သွေးတိုးရောဂါသည် နှလုံးဖောက်ခြင်း သို့မဟုတ် လေဖြတ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေသည်။ သင့်သွေးပေါင်ချိန်ကို တိုင်းတာခြင်းနှင့် ဂဏန်းများ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို နားလည်ခြင်းနှင့် သင့်သွေးပေါင်ချိန်ကို မည်သို့လျှော့ချနိုင်သည်ကို သိရှိခြင်းသည် သင့်ကျန်းမာရေးကို သိသိသာသာ တိုးတက်စေနိုင်သည်။
၎င်းကို တိုင်းတာရန် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူများသည် လက်ဖြင့်ဖြစ်စေ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖြစ်စေ ဖြစ်နိုင်သော sphygmomanometer ဟုခေါ်သော ကိရိယာကို အသုံးပြုသည်။ ဖတ်ရှုမှုကို ဂဏန်းနှစ်လုံးဖြင့် ပေးသည်—ဥပမာ 120/80။ ပထမဂဏန်း (systolic pressure) သည် သင့်နှလုံး တက်ကြွစွာ သွေးညှစ်နေချိန်တွင် အားကို ကိုယ်စားပြုပြီး ဒုတိယဂဏန်း (diastolic pressure) သည် နှလုံးခုန်ချိန်ကြားတွင် အနားယူနေချိန်၌ ဖိအားကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ဤတန်ဖိုးများသည် အတူတကွ သင့်နှလုံးသွေးကြောကျန်းမာရေး၏ အရေးကြီးသော လျှပ်တစ်ပြက်ပုံရိပ်ကို ပေးစွမ်းပြီး သင့်သွေးပေါင်ချိန်သည် ကျန်းမာသော အတိုင်းအတာအတွင်း ရှိမရှိကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် ကူညီပေးသည်။
သွေးပေါင်ချိန် ဘာကြောင့် အရေးကြီးသလဲ။
သွေးပေါင်ချိန်သည် အလုံးစုံကျန်းမာရေး၏ အဓိကညွှန်ပြချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ သွေးလည်ပတ်မှုကို ကောင်းမွန်စွာထိန်းသိမ်းရာတွင် အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် သင့်နှလုံးက သွေးကို မည်မျှထိရောက်စွာ ညှစ်ထုတ်နေသည်နှင့် သင့်သွေးကြောများ မည်မျှကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်နေသည်ကို ထင်ဟပ်စေသည်။ သွေးပေါင်ချိန်သည် ပုံမှန်အဆင့်ထက် မြင့်တက်လာသောအခါ နှလုံးသည် ပုံမှန်ထက် ပိုမိုခက်ခဲစွာ အလုပ်လုပ်ရန် တွန်းအားပေးခံရပြီး နှလုံးသွေးကြောစနစ်အပေါ် ထပ်လောင်းဖိအားသက်ရောက်ကာ နှလုံးရောဂါနှင့် လေဖြတ်ခြင်းကဲ့သို့သော ရေရှည်နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးမြင့်စေသည်။
အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ သွေးပေါင်ချိန်အလွန်နည်းခြင်းသည်လည်း ပြဿနာဖြစ်စေနိုင်ပြီး ဦးနှောက်နှင့် ကျောက်ကပ်ကဲ့သို့သော မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည့် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများသို့ အောက်ဆီဂျင်နှင့် အာဟာရဓာတ်များ စီးဆင်းမှုကို လျော့နည်းစေနိုင်သည်။ ၎င်းသည် မူးဝေခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းနှင့် ပိုမိုပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ ကောင်းမွန်စွာ အလုပ်မလုပ်ခြင်းကဲ့သို့သော လက္ခဏာများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ဤအကြောင်းများကြောင့် သွေးပေါင်ချိန်ကို ကျန်းမာသော အတိုင်းအတာအတွင်း ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် အလုံးစုံကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုရန်နှင့် ချက်ချင်းနှင့် ရေရှည်ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များကို ကာကွယ်ရန်အတွက် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။
သွေးတိုးရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု အခြေအနေ
သွေးတိုးရောဂါ—မကြာခဏ 'တိတ်ဆိတ်သောလူသတ်သမား' ဟု ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်—သည် ပုံမှန်အားဖြင့် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာ သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာများ မပြဘဲ ရှိနေနိုင်သည်။ ဤသို့ဖြစ်လင့်ကစား ၎င်းသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် အလွန်အဖြစ်များပြီး အသက် ၂၅ နှစ်အထက် လူကြီး ၁၀ ယောက်တွင် ၄ ယောက်ခန့်ကို သက်ရောက်မှုရှိသည်။ ၎င်းကို မကြာခဏ ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း မရှိသောကြောင့် လူအများအပြားသည် နှလုံး၊ ကျောက်ကပ်နှင့် ဦးနှောက်ကဲ့သို့သော အရေးကြီးသော ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများကို ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးစေသည်အထိ ဤအခြေအနေကို သတိမပြုမိကြပေ။
Global Burden of Disease (GBD) လေ့လာမှုအရ သွေးတိုးရောဂါသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အချိန်မတန်မီ သေဆုံးမှုအတွက် ဒုတိယအကြီးဆုံး အန္တရာယ်အချက်ဖြစ်ပြီး နှလုံးသွေးကြောရောဂါ၊ လေဖြတ်ခြင်းနှင့် အခြားအသက်အန္တရာယ်ရှိသော အခြေအနေများကို သိသိသာသာ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုသည်လည်း ကြီးမားပြီး World Hypertension League (WHL) က ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ကုန်ကျစရိတ်၏ ၁၀% ခန့်သည် သွေးတိုးရောဂါနှင့် ၎င်း၏ ဆက်စပ်နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ အရေးကြီးသည်မှာ၊ ထိရောက်သော ကုသမှုနှင့် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး စောင့်ရှောက်မှုများကို လက်လှမ်းမီနိုင်မှု တိုးတက်ကောင်းမွန်လာခြင်း—အထူးသဖြင့် ဝင်ငွေနည်းနှင့် အလယ်အလတ်ရှိသော နိုင်ငံများတွင်—သည် ၁၀ နှစ်တာကာလအတွင်း ခန့်မှန်းခြေ လူပေါင်း ၄.၇ သန်း၏ အသက်ကို ကယ်တင်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး သတိပြုမိမှု တိုးမြှင့်ခြင်း၊ စောစီးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံ ဆောင်ရွက်ချက်များ၏ အရေးတကြီး လိုအပ်ချက်ကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အသားစားခြင်းနှင့် အပင်အခြေပြု အစားအသောက်များ၏ သက်ရောက်မှု
သွေးပေါင်ချိန်အပေါ်
The British Medical Journal တွင် ထုတ်ဝေသည့် လေ့လာမှုတစ်ခုက အသားနီစားသုံးခြင်းသည် သွေးပေါင်ချိန်ကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်ဟု အကြံပြုထားသည်။ မတူညီသော သံဓာတ်အမျိုးအစားများသည် ဆန့်ကျင်ဘက်အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ရှိသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်- အသားနီမှရရှိသော ဟီးမ်သံဓာတ်သည် သွေးပေါင်ချိန်တိုးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး အပင်အစားအစာများမှရရှိသော ဟီးမ်မဟုတ်သော သံဓာတ်သည် ၎င်းကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။
နောက်ထပ်လေ့လာမှုတစ်ခုက လူအုပ်စုအမျိုးမျိုးရှိ သတ်သတ်လွတ်စားသူများ၊ နို့ထွက်နှင့်ဥစားသော သတ်သတ်လွတ်စားသူများနှင့် အသားစားသူများကို နှိုင်းယှဉ်လေ့လာခဲ့ရာ သတ်သတ်လွတ်စားသူများ—အထူးသဖြင့် သတ်သတ်လွတ်စားသူများ—သည် သွေးပေါင်ချိန်နိမ့်ကျပြီး သွေးတိုးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့နည်းကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ သတ်သတ်လွတ်စားသူများသည် သွေးပေါင်ကျဆေးကို သုံးစွဲရန် ဖြစ်နိုင်ခြေလည်း နည်းပါးသည်။ ဤအကျိုးကျေးဇူးများသည် ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်နိမ့်ကျခြင်းနှင့်သာ ဆက်စပ်မှုမရှိဘဲ အမျှင်ဓာတ်၊ ဗီတာမင် K နှင့် အခြားအာဟာရဓာတ်များ ပိုမိုပေးစွမ်းနိုင်သော သစ်သီးများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ အခွံမာသီးများနှင့် အစေ့အဆန်များ စားသုံးမှုမြင့်မားခြင်းနှင့်လည်း ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ ကယ်လ်စီယမ်ပမာဏကိုလည်း စစ်ဆေးခဲ့ရာ သတ်သတ်လွတ်စားသူများသည် အပင်အခြေခံရင်းမြစ်များမှ လုံလောက်စွာရရှိသောကြောင့် ကယ်လ်စီယမ်ချို့တဲ့မှုကို မခံစားရကြောင်း ရလဒ်များက ပြသခဲ့သည်။
သွေးတိုးရောဂါဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများ
အစားအသောက်နှင့် လူနေမှုပုံစံသည် သွေးတိုးရောဂါဖြစ်ပွားမှုအပေါ် သိသာထင်ရှားသော လွှမ်းမိုးမှုရှိသည်။ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ကြိုတင်အားနည်းချက်နှင့် အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါနှင့် နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါကဲ့သို့သော ကြိုတင်ရှိပြီးသားအခြေအနေများကဲ့သို့ ပြုပြင်မွမ်းမံ၍မရသောအချက်များအပြင် လူနေမှုပုံစံနှင့်ဆက်စပ်သောအချက်များစွာသည် သွေးပေါင်ချိန်တိုးလာစေရန် အထောက်အကူပြုသည်။ ၎င်းတို့တွင် အရက်အလွန်အကျွံသောက်သုံးခြင်း၊ ဆေးလိပ်သုံးစွဲခြင်း၊ အစားအစာတွင် ဆိုဒီယမ်ပါဝင်မှုမြင့်မားခြင်းနှင့် ပြည့်ဝဆီအက်ဆစ်ကြွယ်ဝသော အစားအစာများ ပါဝင်ပြီး ၎င်းအားလုံးသည် သွေးတိုးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားခြင်းနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။
ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ကာကွယ်ပေးသော လူနေမှုပုံစံဆိုင်ရာအချက်များသည် သွေးပေါင်ချိန်ထိန်းညှိခြင်းနှင့် သွေးတိုးရောဂါကာကွယ်ခြင်းတွင် အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ပုံမှန်ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုပြုလုပ်ခြင်း၊ အကြံပြုထားသောအတိုင်းအတာအတွင်း ကျန်းမာသောခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် အစားအစာတွင် ပိုတက်စီယမ်ပါဝင်မှု လုံလောက်စွာရရှိစေခြင်းတို့သည် သွေးပေါင်ချိန်နိမ့်ကျစေရန် အထောက်အကူပြုကြောင်း ပြသထားသည်။ ထို့ကြောင့် ကောင်းစွာမျှတပြီး သင့်လျော်စွာဖွဲ့စည်းထားသော အစားအသောက်သည် သွေးတိုးရောဂါကာကွယ်ခြင်းအတွက် အထောက်အကူပြုရုံသာမက ၎င်း၏စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ရေရှည်ထိန်းချုပ်မှုတွင် အဓိကအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
သွေးတိုးရောဂါနှင့် တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများ
သွေးတိုးရောဂါသည် တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများ၊ အထူးသဖြင့် အနီရောင်အသားနှင့် ပြုပြင်ထားသောအသားများ များများစားသုံးသော အစားအသောက်ပုံစံများနှင့် ပိုမိုဆက်စပ်လာသည်။ ကြီးထွားလာသော ကူးစက်ရောဂါဗေဒနှင့် လက်တွေ့အထောက်အထားများက အနီရောင်အသားစားသုံးမှုနှင့် သွေးပေါင်ချိန်မြင့်မားမှုကြား အပြုသဘောဆောင်သော ဆက်စပ်မှုကို အကြံပြုသည်။ ဤဆက်စပ်မှုကို တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများစွာတွင် ပါဝင်သော ပြည့်ဝဆီအက်ဆစ်များ မြင့်မားစွာပါဝင်မှုက တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ရှင်းပြသည်၊ ၎င်းတို့သည် သွေးကြောအတွင်းသားဆဲလ်များ ချို့ယွင်းမှုနှင့် သွေးလွှတ်ကြောများ တောင့်တင်းမှုကို တိုးစေသည်။ ထို့အပြင် တိရစ္ဆာန်အခြေခံအစားအစာများတွင် အများအားဖြင့်တွေ့ရသော ဆိုဒီယမ်နှင့် ကိုလက်စထရော ကြွယ်ဝသော အစားအသောက်များသည် အရည်ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် သွေးကြောထိန်းညှိမှု ချို့ယွင်းခြင်းကဲ့သို့သော ယန္တရားများမှတစ်ဆင့် သွေးတိုးရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုနှင့် ဆိုးရွားမှုတို့နှင့် တသမတ်တည်း ဆက်စပ်နေသည်။
ဒိန်ခဲ၊ ဝက်အူချောင်း၊ အသားခြောက်များနှင့် အဆင်သင့်စားနိုင်သော အစားအစာများ အပါအဝင် ပြုပြင်ထားသော တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများသည် ၎င်းတို့တွင် ဆိုဒီယမ်၊ ပြည့်ဝဆီများနှင့် ကိုလက်စထရော မြင့်မားစွာပါဝင်သောကြောင့် အထူးစိုးရိမ်စရာဖြစ်သည်။ ဤအစိတ်အပိုင်းများသည် သွေးတိုးရောဂါကို ပိုမိုဆိုးရွားစေရုံသာမက နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေကိုလည်း တိုးစေသည်။ အထူးသဖြင့် ဆိုဒီယမ် အလွန်အကျွံစားသုံးမှုသည် သွေးထုထည်နှင့် သွေးကြောခုခံမှု တိုးလာခြင်းနှင့် ပြင်းထန်စွာ ဆက်စပ်နေပြီး သွေးပေါင်ချိန် ဆက်တိုက်မြင့်မားစေသည်။ ထို့ကြောင့် ပြုပြင်ထားသောနှင့် အဆီများသော တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများ စားသုံးမှုကို ကန့်သတ်ကာ ပိုမိုမျှတပြီး အာဟာရကြွယ်ဝသော အစားအသောက်ကို ကျင့်သုံးရန် သွေးတိုးရောဂါ ကာကွယ်ခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်း နည်းဗျူဟာများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အကြံပြုထားသည်။
သွေးတိုးရောဂါနှင့်ပတ်သက်၍ သုတေသနများက ဘာပြောထားသနည်း
ကြီးထွားလာသော သိပ္ပံနည်းကျစာပေများက သွေးတိုးရောဂါ ကာကွယ်ခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်းတွင် အစားအသောက်ပုံစံများ၏ အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍကို တသမတ်တည်း သရုပ်ပြခဲ့ပြီး အပင်အခြေခံအစားအသောက်များသည် အထူးထိရောက်သော နည်းဗျူဟာတစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာသည်။ အထောက်အထားများက တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများကို ဖယ်ရှားခြင်း သို့မဟုတ် သိသိသာသာ လျှော့ချခြင်းသည် သွေးပေါင်ချိန်နှင့် အလုံးစုံ နှလုံးသွေးကြောကျန်းမာရေးကို အဓိပ္ပါယ်ရှိသော တိုးတက်မှုများ ဖြစ်စေနိုင်သည်ဟု အကြံပြုသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပြန်လည်သုံးသပ်ချက်တစ်ခုက အပင်အခြေခံအာဟာရဆိုင်ရာ လက်တွေ့နှင့် လေ့လာရေးလေ့လာမှုများစွာကို အကဲဖြတ်ခဲ့ပြီး အပင်အစားအစာများ အများစု သို့မဟုတ် လုံးဝပါဝင်သော အစားအသောက်များသည် သွေးတိုးရောဂါကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ကုသရန်အတွက် ပညာရှိပြီး အထောက်အထားအခြေပြု ချဉ်းကပ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။ အဆိုပြုထားသော ယန္တရားများတွင် ပိုတက်စီယမ်၊ အမျှင်ဓာတ်၊ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ ပိုမိုစားသုံးခြင်းနှင့် ပြည့်ဝဆီများနှင့် ဆိုဒီယမ် လျှော့စားသုံးခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
ဤတွေ့ရှိချက်များကို ကြားဝင်စွက်ဖက်မှုနှင့် ကြီးမားသော ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာမှုများက ထပ်မံအတည်ပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် Journal of Clinical Cardiology တွင် ထုတ်ဝေသော လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုတစ်ခုက ပါဝင်သူများကို လေးပတ်ကြာ တင်းကြပ်သော အပင်အခြေခံအစားအစာကို ကျွေးမွေးခဲ့ရာ systolic နှင့် diastolic သွေးပေါင်ချိန် နှစ်ခုစလုံး သိသိသာသာ လျော့ကျခဲ့ပြီး lipid ပရိုဖိုင်များနှင့် အခြားသော နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ အန္တရာယ်အမှတ်အသားများတွင် တိုးတက်မှုများ ရရှိခဲ့သည်။ အလားတူပင်၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် Journal of the American Medical Association တွင် ထုတ်ဝေသော meta-analysis တစ်ခုက ထိန်းချုပ်ထားသောနှင့် လေ့လာရေးလေ့လာမှုများစွာမှ အချက်အလက်များကို စုစည်းကာ သက်သတ်လွတ်အစားအသောက်များသည် သွေးပေါင်ချိန်နိမ့်ကျမှုနှင့် တသမတ်တည်း ဆက်စပ်နေပြီး ထိရောက်သော ဆေးဝါးမဟုတ်သော ကြားဝင်စွက်ဖက်မှုတစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်သည်ဟု တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင်၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် Public Health Nutrition တွင် ထုတ်ဝေသော ဖြတ်ပိုင်းလေ့လာမှုတစ်ခုက အသားစုံစားသူများ၊ တစ်ပိုင်းသက်သတ်လွတ်စားသူများ၊ ငါးစားသူများနှင့် သတ်သတ်လွတ်စားသူများ အပါအဝင် အစားအသောက်အုပ်စုအမျိုးမျိုးကို နှိုင်းယှဉ်ခဲ့ရာ သတ်သတ်လွတ်စားသူများတွင် သွေးတိုးရောဂါဖြစ်ပွားမှု အနည်းဆုံးဖြစ်ကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သည်။
အရေးကြီးသည်မှာ၊ လေ့လာမှုက ဆေးပမာဏ-တုံ့ပြန်မှု ဆက်စပ်မှုကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းစားသုံးမှုကို တဖြည်းဖြည်းလျှော့ချခြင်းသည် သွေးတိုးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့ကျမှုနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ဤလေ့လာမှုများက စုပေါင်း၍ အပင်အခြေခံအစားအသောက်ပုံစံများ၏ နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ အကျိုးကျေးဇူးများအတွက် ခိုင်မာသော အထောက်အထားများကို ပေးအပ်သည်။
သွေးတိုးရောဂါကို ထိန်းချုပ်ရန် အဓိက နည်းဗျူဟာများ
သွေးတိုးရောဂါ

ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းညှိခြင်း
ကျန်းမာသော ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်ကို ရရှိပြီး ထိန်းသိမ်းပါ၊ အထူးသဖြင့် အဆီနည်းသော အပင်အခြေခံအစားအစာမှတစ်ဆင့် ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချခြင်းသည် သွေးပေါင်ချိန်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်သည်။

ဆိုဒီယမ် လျှော့ချခြင်း
ဆားစားသုံးမှုကို တစ်နေ့လျှင် ၅ ဂရမ် (လက်ဖက်ရည်ဇွန်းတစ်ဇွန်းခန့်) ထက် မပိုစေရန် ကန့်သတ်ပါ၊ ၎င်းသည် အရည်ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် သွေးပေါင်ချိန်မြင့်မားမှုကို ကာကွယ်ရန် ကူညီပေးသည်။

တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများ ကန့်သတ်ခြင်း
အသားနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းစားသုံးမှုကို လျှော့ချပါ သို့မဟုတ် ရှောင်ကြဉ်ပါ၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဤအစားအစာများသည် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါနှင့် ဆက်စပ်နေသော ပြည့်ဝဆီများနှင့် ကိုလက်စထရော မြင့်မားစွာပါဝင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အဆီစားသုံးမှု
အခွံမာသီးများနှင့် အစေ့များမှ polyunsaturated fats နှင့် နှမ်းစေ့၊ လျှော်စေ့၊ သစ်ကြားသီးနှင့် အရွက်စိမ်းဟင်းသီးဟင်းရွက်များကဲ့သို့သော အရင်းအမြစ်များမှ အိုမီဂါ-၃ ဖက်တီးအက်ဆစ်များ အပါအဝင် အကျိုးပြုအဆီများ စားသုံးခြင်းကို အာရုံစိုက်ပါ။

ပုံမှန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု
နှလုံးသွေးကြောကျန်းမာရေးကို ကောင်းမွန်စေရန်၊ ကျန်းမာသော ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် သွေးတိုးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။

ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်း
သွေးကြောပျက်စီးမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို သိသိသာသာ လျှော့ချရန် ဆေးလိပ်ဖြတ်ပါ။ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း တိုးတက်မှုများ စတင်သည်။

စိတ်ဖိစီးမှု စီမံခန့်ခွဲခြင်း
နက်ရှိုင်းစွာ အသက်ရှူခြင်း၊ ကြွက်သားဖြေလျှော့ခြင်းကဲ့သို့သော ထိရောက်သော စိတ်ဖိစီးမှုလျှော့ချရေး နည်းစနစ်များကို ကျင့်သုံးပြီး သွေးပေါင်ချိန်ထိန်းညှိမှုကို အထောက်အကူပြုရန် လုံလောက်သော အိပ်စက်မှုကို သေချာစေပါ။

အရက်သောက်သုံးမှု လျှော့ချခြင်း
သွေးပေါင်ချိန်တက်ခြင်းကို ရှောင်ရှားရန် အမျိုးသမီးများအတွက် တစ်နေ့လျှင် အရက်တစ်ခွက်နှင့် အမျိုးသားများအတွက် နှစ်ခွက်အထိ ကန့်သတ်ပါ။

အပင်အခြေပြု အာဟာရ
နှလုံးနှင့် သွေးကြောကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုသော အမျှင်ဓာတ်၊ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများနှင့် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်များ ကြွယ်ဝသော အပင်အခြေခံအစားအစာများ စားသုံးမှုကို တိုးမြှင့်ပါ။
သတ်သတ်လွတ် အစားအစာများ အားလုံး တူညီသည်မဟုတ်
ကောင်းစွာမျှတသော သတ်သတ်လွတ်အစားအစာသည် ကျန်းမာသော သွေးပေါင်ချိန်ကို ထောက်ပံ့ပေးရာတွင် အစွမ်းထက်သော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နိုင်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် နိုင်ငံတကာလေ့လာမှုတစ်ခုတွင် ပါဝင်သူ ၄,၆၈၀ ဦးပါဝင်ပြီး ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ အစေ့အဆန်များနှင့် အာဟာရကြွယ်ဝသော အစားအစာများ ကြွယ်ဝသော အပင်အခြေခံအစားအသောက်များသည် နှလုံးသွေးကြောကျန်းမာရေး တိုးတက်မှုနှင့် သွေးပေါင်ချိန်နိမ့်ကျမှုတို့နှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း သရုပ်ပြခဲ့သည်။
သို့သော် တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများကို ဖယ်ရှားရုံမျှဖြင့် မလုံလောက်ပါ။ ပြုပြင်ထားသော အပင်အခြေခံအစားအစာများ၊ သန့်စင်ထားသော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်များနှင့် ဆိုဒီယမ်များလွန်ကဲသော အစားအစာများသည် ဆန့်ကျင်ဘက်အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိနိုင်ပြီး သွေးပေါင်ချိန်တက်စေနိုင်သည်။ သုတေသီများက အလေးပေးဖော်ပြသည့်အတိုင်း အပင်အခြေခံအာဟာရ၏ အရည်အသွေးသည် တိရစ္ဆာန်ထွက်အစားအစာများကို လျှော့ချခြင်းကဲ့သို့ပင် အရေးကြီးသည်—အသိဥာဏ်ရှိရှိ၊ ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော ရွေးချယ်မှုများပြုလုပ်ခြင်းသည် အမှန်တကယ်ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများရရှိရန် သော့ချက်ဖြစ်သည်။
















































