ကောင်းစွာစီစဉ်ထားသော မျိုးစုံသော သတ်သတ်လွတ်အစားအစာသည် ခန္ဓာကိုယ်အား အကောင်းဆုံးလုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်အားလုံးကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်။ လုံးလုံးလျားလျား အနည်းငယ်သာ ပြုပြင်ထားသော အပင်အစားအစာများကို အခြေခံထားသောအခါ ၎င်းသည် စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှု၊ ပြန်လည်ကောင်းမွန်မှုနှင့် အလုံးစုံကျန်းမာရေးကို ပံ့ပိုးပေးသည်။ သို့သော် အပင်အခြေပြု အစားအစာသည် အလိုအလျောက် ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အစားအစာမဟုတ်ပါ။ အလွန်အမင်း ပြုပြင်ထားသော အပင်အခြေပြု ထုတ်ကုန်များသည် ဆား၊ ကျန်းမာရေးနှင့်မညီညွတ်သော အဆီများနှင့် ဖြည့်စွက်ပစ္စည်းများ မြင့်မားနိုင်ပြီး ၎င်းတို့ကို အလွန်အမင်း အားကိုးခြင်းသည် စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် ရေရှည်ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည် — တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများ မြင့်မားသော အစားအစာများကဲ့သို့ပင်။

အာဟာရဆိုင်ရာ ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် လူ့ခန္ဓာကိုယ်သည် အစားအသောက်ပုံစံ မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ တူညီသော အဓိကအာဟာရဓာတ်များ လိုအပ်သော်လည်း ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုများသော လူများသည် အချို့သော အာဟာရဓာတ်များ ပိုမိုလိုအပ်တတ်သည်။ ၎င်းတို့ကို မက်ခရိုအာဟာရဓာတ်များ — ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်၊ ပရိုတင်းနှင့် အဆီများ — စွမ်းအင်နှင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးမှုပေးသော၊ နှင့် မိုက်ခရိုအာဟာရဓာတ်များ — ဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်များ — ဇီဝဖြစ်စဉ်များ၊ ကိုယ်ခံအားလုပ်ဆောင်ချက်နှင့် ပြန်လည်ကောင်းမွန်မှုကို ထိန်းညှိပေးသော ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။ မက်ခရိုအာဟာရဓာတ်များနှင့် မိုက်ခရိုအာဟာရဓာတ်များ နှစ်မျိုးစလုံးသည် တန်းတူအရေးပါပြီး ဖြည့်စွက်အခန်းကဏ္ဍများ ပါဝင်ကာ တစ်ခုချင်းစီ၏ မျှတသော စားသုံးမှုကို ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် အကောင်းဆုံးကျန်းမာရေးနှင့် ကိုယ်ကာယစွမ်းဆောင်ရည်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။

• ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်

ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်သည် သင့်ခန္ဓာကိုယ်၏ အဓိကစွမ်းအင်အရင်းအမြစ်ဖြစ်ပြီး ဆဲလ်တိုင်း အကောင်းဆုံးလုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သော ဂလူးကို့စ်ကို ပေးသည်။ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်အားလုံး တူညီသည်မဟုတ်ပါ- သကြားနှင့် သန့်စင်ထားသော သရေစာများကဲ့သို့ ရိုးရှင်းသော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်သည် လျင်မြန်သော စွမ်းအင်ကို ပေးသော်လည်း ကြာရှည်မခံပါ။ လုံးလုံးလျားလျား အစားအစာများမှ ရှုပ်ထွေးသော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် — အုတ်ဂျုံ၊ ဆန်လုံးညို၊ ပဲများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များနှင့် သစ်သီးများ — သည် စွမ်းအင်ကို တဖြည်းဖြည်း ထုတ်လွှတ်ပြီး အမျှင်ဓာတ်၊ ဗီတာမင်များ၊ သတ္တုဓာတ်များနှင့် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ ပါဝင်သည်။ အမျှင်ဓာတ်ကိုယ်တိုင်က အစာမကြေနိုင်သော်လည်း သင့်အူလမ်းကြောင်းကို ကျန်းမာစေပြီး သွေးတွင်းသကြားဓာတ်နှင့် စွမ်းအင်အဆင့်ကို ထိန်းညှိပေးသည်။ သဘာဝသကြားဓာတ်ပါသော သစ်သီးများပင်လျှင် ၎င်းတို့၏ အမျှင်ဓာတ်ပါဝင်မှုကြောင့် တည်ငြိမ်သော စွမ်းအင်ကို ပေးသည်။ မှန်ကန်သော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်ကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် ကြာရှည်ခံသော စွမ်းအင်၊ ပိုမိုကောင်းမွန်သော စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် သင့်ကျန်းမာရေးကို အမှန်တကယ် ပံ့ပိုးပေးသော အာဟာရဓာတ်များ ရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။

• ပရိုတင်း

ပရိုတင်းသည် သင့်ခန္ဓာကိုယ်ရှိ ဆဲလ်တိုင်း၏ မရှိမဖြစ်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကြွက်သားများတည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ခြင်းတွင်သာမက ကိုယ်ခံအားနှင့် ဟော်မုန်းဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ချက်များအပါအဝင် နေ့စဉ်ဖြစ်စဉ်ထောင်ပေါင်းများစွာကို ပံ့ပိုးရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကို စုစည်းပေးသော ပရိုတင်းဖြစ်သည့် ကော်လာဂျင်ကို ဖွဲ့စည်းရန် ကူညီပေးပြီး သင့်ဦးနှောက်ရှိ ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ မက်ဆေ့ချ်ပို့သည့် နျူရိုထရန်စမစ်တာများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်သည်။ ပရိုတင်းများကို အမိုင်နိုအက်ဆစ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ၎င်းတို့အနက် ကိုးမျိုးသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ခန္ဓာကိုယ်က မထုတ်လုပ်နိုင်သောကြောင့် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။ ကောင်းစွာစီစဉ်ထားသော သတ်သတ်လွတ်အစားအစာသည် ပရိုတင်းနှင့် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အမိုင်နိုအက်ဆစ်အားလုံးကို အလွယ်တကူ ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် ပဲပိစပ်၊ ပဲဟင်း၊ ပဲများ၊ ကွီနိုအာ၊ အခွံမာသီးများ၊ အစေ့များနှင့် လုံးလုံးလျားလျား အစေ့အဆန်များကဲ့သို့သော အစားအစာမျိုးစုံ ပါဝင်သောအခါဖြစ်သည်။

အပင်အစားအစာအားလုံးတွင် ပရိုတင်းပါဝင်ပြီး အများအပြားသည် နောက်ထပ်အကျိုးကျေးဇူးများ ပါရှိသည်- ရှုပ်ထွေးသော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်၊ အမျှင်ဓာတ်၊ ဗီတာမင်များ၊ သတ္တုဓာတ်များနှင့် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ။ ဤ "ပက်ကေ့ခ်ျသဘောတူညီချက်" ဆိုသည်မှာ အပင်ပရိုတင်းများသည် သင့်ကြွက်သားများကို လောင်စာပေးရုံသာမက အလုံးစုံကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားစွမ်းဆောင်ရည်ကိုလည်း ပံ့ပိုးပေးသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် တက်ကြွသောလူအများစုအတွက် ပရိုတင်းအလုံအလောက်ရရှိခြင်းသည် ရိုးရှင်းသည် — သင့်တွင် လေ့ကျင့်မှုလိုအပ်ချက်များ ပိုမိုမြင့်မားခြင်း၊ ကြွက်သားတည်ဆောက်လိုခြင်း သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်ခန်းအပြီး အဆင်ပြေသော ရွေးချယ်မှုတစ်ခု လိုအပ်ခြင်းမရှိပါက ရှိတ်များ သို့မဟုတ် အမှုန့်များ မလိုအပ်ပါ။ တစ်နေ့တာလုံး ပရိုတင်းကို အညီအမျှ စားသုံးခြင်းသည် ကြွက်သားပြုပြင်မှုနှင့် ကြီးထွားမှုအတွက် အမိုင်နိုအက်ဆစ်များ တည်ငြိမ်စွာ ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ပြီး လေ့ကျင့်ခန်းအပြီး ၂၀-၄၀ ဂရမ်သည် ပြန်လည်ကောင်းမွန်မှုနှင့် ကြွက်သားအသစ်ဖွဲ့စည်းမှုကို အမြင့်ဆုံးဖြစ်စေရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။

• အဆီ

အဆီသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ခန္ဓာကိုယ်၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည် — ၎င်းသည် ဆဲလ်အမြှေးပါးများတည်ဆောက်ရန်၊ ဦးနှောက်လုပ်ဆောင်ချက်ကို ပံ့ပိုးရန်၊ အရေးကြီးသော ဗီတာမင်များကို စုပ်ယူရန်နှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများကို ကာကွယ်ရန် ကူညီပေးသည်။ ၎င်းသည် စွမ်းအင်အထူထပ်ဆုံး အာဟာရဓာတ်လည်းဖြစ်ပြီး လှုပ်ရှားမှုအတွက် ကြာရှည်ခံသော လောင်စာကို ပေးသော်လည်း မှားယွင်းသော အမျိုးအစား အလွန်အကျွံသည် အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည်။

အဆီအားလုံး တူညီသည်မဟုတ်ပါ။ ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အဆီများသည် အပင်များမှ လာသည် — အခွံမာသီးများ၊ အစေ့များ၊ ထောပတ်သီး၊ သံလွင်သီးနှင့် ပဲပိစပ်ကဲ့သို့ — နှလုံးနှင့် ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးကို ပံ့ပိုးပေးသော အာဟာရဓာတ်များနှင့်အတူ စွမ်းအင်ကို ပေးသည်။ ပြည့်ဝဆီများနှင့် ထရန်စ်ဆီများ၊ အများအားဖြင့် တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများနှင့် ပြုပြင်ထားသော အစားအစာများမှ ရရှိသော၊ ကိုလက်စထရောနှင့် ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်သောကြောင့် ကန့်သတ်သင့်သည်။ နှမ်းကြတ်၊ ချီယာ၊ လျှော်စေ့နှင့် သစ်ကြားသီးတို့မှ အပင်အခြေပြု အိုမီဂါ-၃ များသည် ဘေးကင်းပြီး ထိရောက်ကာ အလုံးစုံကျန်းမာရေးအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။ မှန်ကန်သော အဆီများကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကို လောင်စာဖြည့်ပေးကာ သင့်ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများကို ကာကွယ်ပေးပြီး တက်ကြွသော ကျန်းမာသော ဘဝနေထိုင်မှုကို ပံ့ပိုးပေးသည်။

• ဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်များ

ဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်များ၊ မိုက်ခရိုအာဟာရဓာတ်များဟုလည်း လူသိများသော၊ ပမာဏအနည်းငယ်သာ လိုအပ်သော်လည်း ကျွန်ုပ်တို့၏ခန္ဓာကိုယ်ကို ကျန်းမာစေရန် ကြီးမားသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဇီဝဖြစ်စဉ်၊ ဟော်မုန်းထုတ်လုပ်မှု၊ ကြွက်သားနှင့် အာရုံကြောလုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိန်းညှိရန် ကူညီပေးပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆဲလ်များနှင့် တစ်ရှူးများ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းသည်။ အများအပြားသည် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများအဖြစ် လုပ်ဆောင်ကာ ဖရီးရယ်ဒီကယ်များ — DNA၊ ဆဲလ်များနှင့် တစ်ရှူးများကို ပျက်စီးစေနိုင်သော မတည်ငြိမ်သော မော်လီကျူးများ — မှ ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်ပေးသည်။ ဖရီးရယ်ဒီကယ်များကို ကျွန်ုပ်တို့၏ခန္ဓာကိုယ်တွင် သဘာဝအတိုင်း ထုတ်လုပ်သော်လည်း စိတ်ဖိစီးမှု၊ လေထုညစ်ညမ်းမှု၊ အရက်၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် အိပ်ရေးမဝခြင်းကဲ့သို့သော ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံအချက်များက ၎င်းတို့ကို တိုးစေနိုင်သည်။ အပင်အစားအစာများမှ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများသည် အကာအကွယ်ပေးသော စစ်တပ်တစ်ခုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ကာ ဤအန္တရာယ်ရှိသော ဒြပ်ပေါင်းများကို ပျက်ပြယ်စေသည်။

ဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်များစွာကို ရရှိရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ အရောင်စုံပြီး မျိုးစုံသော အပင်အခြေခံ အစားအစာများ စားသုံးခြင်းဖြစ်သည်- လတ်ဆတ်သော သစ်သီးဝလံများနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ ပဲများ၊ ပဲဟင်း၊ ကောက်နှံတစ်ခုလုံး၊ အခွံမာသီးများ၊ အစေ့များ၊ အဒါမမ်း၊ မှိုများ၊ နှင့် နနွင်းနှင့် သစ်ကြံပိုးခေါက်ကဲ့သို့သော ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များ ပါဝင်သည်။ အာဟာရဓာတ်အများစုကို ဤနည်းဖြင့် အလွယ်တကူ ဖြည့်ဆည်းနိုင်သော်လည်း ဗီတာမင် B12 နှင့် ဗီတာမင် D ကို အထူးဂရုပြုရန် လိုအပ်သည်။ B12 သည် မြေဆီလွှာတွင် ပေါများခြင်းမရှိတော့သောကြောင့် အထူးသဖြင့် အသက် 50 နှစ်အထက်လူများအတွက် ဖြည့်စွက်စာ သောက်သုံးရန် အကြံပြုထားသည်။ နေရောင်ခြည်မှ အရေပြားတွင် ထုတ်လုပ်သော ဗီတာမင် D သည် ဆောင်းဦးနှင့် ဆောင်းရာသီများတွင် သို့မဟုတ် အိမ်တွင်း၌ အချိန်အများစုကုန်ဆုံးသူများ သို့မဟုတ် အသားအရောင်ပိုရင့်သူများအတွက် ဖြည့်စွက်စာ လိုအပ်နိုင်သည်။ မျိုးစုံသော အပင်အခြေခံ အစားအစာကို စားသုံးခြင်းသည် ကျန်းမာရေးကို သဘာဝအတိုင်း အထောက်အကူပြုပြီး နောက်ထပ် အားဖြည့်မှုအတွက် ဂျင်း၊ အရှဝဂန္ဓာ၊ မက်ချာ၊ မိုရင်ဂါ၊ ဂျင်ဆင်း၊ မက်ကာ သို့မဟုတ် အစာရီကဲ့သို့သော သဘာဝ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများကို ထည့်သွင်းနိုင်သည် — ၎င်းတို့သည် မဖြစ်မနေမဟုတ်ဘဲ ရွေးချယ်နိုင်သော အရာများဖြစ်သည်။