Diere wat vir hul vleis doodgemaak word, begin ly die dag wat hulle gebore word.
Elke jaar word miljarde diere grootgemaak en doodgemaak vir vleis. Maar hul storie begin nie by die slagpale nie. Dit begin by geboorte.
Elke jaar word miljarde diere geteel en doodgemaak vir vleis. Koeie, varke, hoenders, visse en talle ander diere wat vir kos grootgemaak word, bring hul lewens deur met min wetlike beskerming teen wreedheid. Hulle is voelende individue wat pyn kan voel, vrees kan ervaar en troos kan soek, tog verduur miljoene van hulle opsluiting, ontbering en lyding op plase regoor die wêreld, voordat hulle na die slagpale gestuur word.
01
Hoenders
Natuurlike lewensduur
Tot 8 jaar
- Gedood op
- ~6 weke
— Vinnige groei & beenafwykings
— Oorvol hokke
— Geen natuurlike lig of weiding nie
02
Beeste
- Natuurlike lewensduur
- Tot 20 jaar
- Gedood op
- 18–24 maande
— Pynlike prosedures soos brandmerk
— Voerkraal-opsluiting
— Vroeë skeiding van moeders
03
Eende en Ganse
Natuurlike lewensduur
Tot 10 jaar
- Gedood op
- ~7 weke
— Water vir bad ontken
— Dwangkosvoeding vir foie gras
— Oorvol binnenshuise behuising
05
Varke
Natuurlike lewensduur
15–20 jaar
- Gedood op
- ~6 maande
— Sokhokke en kraamhokke
— Stertkoppeling en tandknip
— Kaal betonhokke
06
Kalkoene
- Natuurlike lewensduur
- Tot 10 jaar
- Gedood op
- 12–20 weke
— Geteel om te swaar te wees om natuurlik te paar
— Bekknip
— Kreupelheid en hartversaking
06
Skape en Lammers
Natuurlike lewensduur
10–12 jaar
- Gedood op
- 4–12 maande
— Stertkoppeling en kastrasie
— Blootstelling na skeer
— Lewende uitvoerreise
Die syfers is verstommend. Miljarde diere word elke jaar grootgemaak en doodgemaak vir kos. Maar agter elke statistiek is 'n individu wat pyn, vrees en lyding kan voel.
Landdiere wat wêreldwyd in 2022 vir vleis geslag is.
Volgens FAO-data wat deur Our World in Data ontleed is, is ongeveer 83 miljard landdiere in 2022 vir vleis geslag. Hierdie syfer sluit nie verliese in die eier- en suiwelbedrywe in nie. Elke sekonde, gebaseer op FAO-data skattings, word ongeveer 2 400 hoenders, 47 varke en 10 koeie vir vleis doodgemaak.
Wêreldwye vleisproduksie oorskry nou 350 miljoen ton per jaar en het sedert die 1960's verskeie kere vermenigvuldig. Onlangse FAO / Ons Wêreld in Data syfers maak dit moontlik om die tendens tot 2024 te toon.
’n Lewende wese word ’n produk deur ’n reis wat die meeste mense nooit sien nie. Van geboorte en aanhouding tot vervoer en slagting, elke pakkie vleis het ’n lewe agter sy etiket. Wie betaal die prys? Wie is agter die vleisbedryf?
Elke jaar word miljarde hoenders grootgemaak en vir vleis doodgemaak, wat hoenders verreweg die talrykste landdiere maak wat vir voedsel gebruik word. Die meeste word spesifiek geteel vir vinnige groei en in intensiewe boerderystelsels aangehou wat ontwerp is om soveel vleis as moontlik in die kortste tyd te produseer.
Braaikuikens word selektief geteel om teen ’n onnatuurlik vinnige tempo gewig aan te sit. Hulle liggame kan so vinnig groei dat hulle bene, harte en ander organe sukkel om tred te hou. Baie ly aan pynlike beenafwykings, probleme met loop, hartprobleme en ander gesondheidstoestande wat met vinnige groei verband hou.
Binne fabrieksplase word hoenders tipies in oorvol hokke met duisende ander voëls aangehou. Hulle mag hul hele lewe op strooisel wat met ontlasting besmet is, deurbring, met min ruimte om vrylik te beweeg of baie van hul natuurlike gedrag uit te leef. Hulle lewens is merkwaardig kort. Hoenders wat vir vleis grootgemaak word, word gewoonlik op ongeveer ses weke ouderdom geslag, lank voordat hulle natuurlik volwassenheid sou bereik.
Beeste is intelligente, sosiale diere wat sterk bande binne hul troppe vorm. Hulle ervaar pyn, vrees en stres, maar die eise van beesvleisproduksie kry voorrang bo hul natuurlike behoeftes. In 2024 is ongeveer 305 miljoen beeste wêreldwyd vir vleis geslag.
Lyding begin vroeg in die lewens van beeste wat vir beesvleis grootgemaak word. Kalwers ondergaan pynlike prosedures, insluitend onthoring, ontluring en kastrasie. Manlike en vroulike kalwers word van hul moeders geskei, en beeste word tussen plase, voerkrale en slaghuise vervoer as deel van die beesvleisproduksiestelsel.
Vleisbeeste word geslag terwyl hulle nog jonk is, gewoonlik op ongeveer 18–24 maande ouderdom, afhangende van die produksiestelsel. ’n Natuurlik lang lewe word tot ’n fraksie van sy potensiële lengte verminder, wat eindig wanneer die dier na die slaghuis vervoer word.
Varke is intelligente, sosiale diere wat in staat is om te leer, probleme op te los en sterk sosiale bande te vorm. Tog word miljarde varke vir vleis grootgemaak in intensiewe boerderystelsels waar hul natuurlike gedrag ernstig beperk word. In 2024 is ongeveer 1,5 miljard varke wêreldwyd vir vleis geslag.
Varkies word vroeg in hul lewe aan pynlike prosedures onderwerp. In intensiewe stelsels word manlike varkies gereeld gekastreer, terwyl sterte afgeknip word en tande geknip of afgeskuur word om beserings wat met oorvol toestande verband hou, te verminder. Sôe word in beperkende stelsels aangehou tydens teel en werp, wat hul vermoë om vrylik te beweeg en vir hul kleintjies te sorg, beperk.
Varke wat vir vleis grootgemaak word, word op slegs vyf tot ses maande ouderdom geslag, nadat hulle hul kort lewens in stelsels wat vir vinnige groei en maksimum produksie ontwerp is, deurgebring het. ’n Intelligente, bewuste dier wat pyn en vrees kan ervaar, word tot ’n kommoditeit gereduseer lank voordat dit natuurlike volwassenheid bereik.
Vir ’n lam begin die lewe in die vleisbedryf met vinnige groei na ’n markgewig. Lammers is swaar afhanklik van hul moeders gedurende hul vroeë weke, maar produksiestelsels prioritiseer groei en verkoop bo die natuurlike ontwikkeling van die ooi en haar kleintjie. Skape is ook hoogs reaktief op veranderinge in hul sosiale groep en omgewing.
Roetine boerderypraktyke kan stertkoppeling en kastrasie insluit, wat gewoonlik uitgevoer word wanneer lammers baie jonk is. Manlike lammers word gekastreer om teel en gedrag te bestuur, terwyl stertkoppeling in sommige stelsels gebruik word om die risiko van vliegslag te verminder. Hierdie prosedures veroorsaak pyn en word uitgevoer as gevolg van die vereistes van produksiestelsels.
Ongeveer 700 miljoen skape word wêreldwyd elke jaar vir vleis geslag, met lammers en jong skape wat 'n beduidende deel van die bedryf uitmaak. Lammers wat vir vleis grootgemaak word, word op slegs 'n paar maande oud geslag, lank voordat hulle volwassenheid bereik. Hul kort lewens eindig wanneer hulle na die slagpale vervoer word, nadat hulle hoofsaaklik grootgemaak is vir die gewig van vleis wat hul liggame kan produseer.
Kalkoene is intelligente en sosiaal komplekse voëls wat ander individue herken, met mekaar kommunikeer en sterk sosiale bande vorm. In die Verenigde Koninkryk word ongeveer 14 miljoen kalkoene elke jaar geslag, met die oorgrote meerderheid wat gedurende die Kersfeesperiode vir vleis doodgemaak word. Die meeste word op slegs vier tot ses maande ouderdom geslag.
Moderne kalkoene is selektief geteel om vinnig te groei en buitensporig groot borste te ontwikkel. Hul liggame het so swaar geword dat beenafwykings, loopmoeilikheid en hartprobleme wydverspreid is. In teel troppe verhoed hul liggaamsvorm natuurlike paring, so kunsmatige inseminasie word gebruik om die volgende geslag te produseer.
Die meeste kalkoene wat vir vleis grootgemaak word, spandeer hul kort lewens in oorvol binnenshuise skure, omring deur duisende ander voëls. Hul natuurlike gedrag en sosiale lewens word beperk voordat hulle na die slagpale vervoer en doodgemaak word terwyl hulle nog slegs 'n paar maande oud is.
Eende en ganse is natuurlik aktiewe watervoëls. Hulle spandeer baie van hul lewens aan beweeg, kos soek, swem, versorging en die versorging van hul kleintjies. In intensiewe vleisproduksie word hierdie gedrag ernstig beperk aangesien voëls geteel en opgesluit word vir vinnige groei.
Eende wat vir vleis geteel word, word selektief geteel om vinnig gewig aan te sit, wat aansienlike druk op hul bene en liggame plaas. Baie word in oorvol binnenshuise toestande grootgemaak sonder toegang tot die water wat hulle natuurlik sou gebruik vir swem en bad. Vuile, nat strooisel kan ook bydra tot voet- en beenprobleme.
Ganse wat vir vleis grootgemaak word, staar soortgelyke beperkings in die gesig en word doodgemaak terwyl hulle nog jonk is. Hul natuurlike lewens, gebou rondom beweging, verkenning en sosiale familiegroepe, word verminder tot 'n kort produksiesiklus voordat hulle na die slagpale vervoer word.
Die impak van vleis eindig nie wanneer 'n dier se lewe eindig nie.
Die gevolge daarvan strek oor dierewelsyn, die omgewing en menslike gesondheid.
Dierwelsyn
Pyn, vrees, opsluiting en die verlies van natuurlike gedrag is deel van die lewens van diere wat vir vleis grootgemaak word.
Omgewing
Vleisproduksie plaas druk op grond, water, klimaat en biodiversiteit, met gevolge wat ver buite die plaas strek.
Vir baie diere word die reis na die slagpale nie in ure gemeet nie, maar in dae. Vervoer oor grense in oorvol voertuie, kan hulle hitte, koue, uitputting, dehidrasie en beserings langs die pad in die gesig staar. Wat soos 'n reis op die pad lyk, is vir hulle 'n finale reis van een plek van opsluiting na 'n ander.
Hantering en Laai
Diere kan gedwing word om in vervoervoertuie in te gaan deur nou laaigebiede, dikwels onder druk en met die gebruik van elektriese stokkies. Rowwe hantering en onbekende omgewings kan die proses skrikwekkend en fisies ontstellend maak.
Vrees en Stres
Die geraas, beweging, onbekende reuke en skielike hantering kan intense vrees en stres veroorsaak. Diere mag sukkel, weerstand bied of paniekerig raak wanneer hulle van hul bekende omgewing geskei en in 'n beperkte voertuig gedwing word.
Oorbevolking
Diere word dikwels dig opmekaar gepak om vervoer doeltreffender te maak, wat min ruimte laat om vrylik te beweeg. In oorvol toestande mag hulle nie kan sit, lê of 'n gemaklike posisie vir lang tydperke handhaaf nie.
Blootstelling aan Hitte en Koue
Diere wat in oopkantvoertuie vervoer word, kan gedurende die reis aan uiterste temperature blootgestel word. Hitte, koue, wind en reën kan veral gevaarlik word wanneer diere min ruimte het om te beweeg en beperkte beskerming teen die weer het.
Lang Reise
Sommige diere word vir baie ure of selfs etlike dae vervoer, soms oor nasionale grense heen en honderde kilometers ver. Lang reise kan hulle uitgeput laat en mag onvoldoende toegang tot kos, water en rusgeleenthede behels.
Beserings
Oorvol toestande en skielike beweging kan veroorsaak dat diere gly, val of teen ander diere en die kante van die voertuig stamp. Val en verplettering kan kneusplekke, gebreekte bene en ander ernstige beserings tot gevolg hê, veral wanneer diere nie van gevaar kan wegbeweeg nie.
Uitdroging en Uitputting
Beperkte toegang tot water, langdurige staan en die fisiese eise van 'n lang reis kan ernstige dehidrasie en uitputting veroorsaak. Diere wat swak of beseer raak, mag sukkel om water te bereik of hulself teen verdere skade te beskerm.
Skeiding van Bekende Omgewing
Vervoer verwyder diere uit die omgewings en sosiale groepe wat hulle ken en plaas hulle in onbekende omgewings. Die skielike skeiding, hantering en beweging kan hul vrees, stres en disoriëntasie gedurende die reis vererger.
Wat ook al die etiket of boerderystelsel, slagting eindig met die dood van 'n lewende dier wat nie gekies het om te sterf nie. Vir baie kom daardie finale oomblik terwyl hulle nog jonk is, en sommige is dragtige moeders.
Aankoms
Diere arriveer by die slagpale na vervoer wat hulle reeds bang, uitgeput of beseer mag gelaat het. Hulle word in 'n onbekende omgewing gebring omring deur geraas, beweging en onbekende reuke.
Hantering
Diere word deur die slagpale na die doodmaakarea beweeg. Hulle mag van mekaar geskei, in bedwang gehou of op maniere hanteer word wat verdere vrees en nood kan veroorsaak.
Verdoowing
Diere word tipies verdoof voordat hulle doodgemaak word, met die doel om hulle bewusteloos te maak. Verdoowing kan egter misluk of ondoeltreffend wees, wat beteken dat sommige diere tydens die daaropvolgende stadiums bewustelik mag bly.
Doodmaak
Die dier word doodgemaak as die finale stap in die slagproses. Wat as 'n lewende, asemhalende individu begin het, eindig in dood omdat hul liggaam vir menslike verbruik geproduseer word.
Van Dier tot Produk
Na die dood word die dier verwerk, verpak en as vleis verkoop. 'n Lewe wat met 'n individuele dier begin het, word gereduseer tot 'n produk, 'n prys en 'n etiket op 'n supermarkrak.
Elke keuse begin met begrip. Leer waar vleis vandaan kom, kyk verder as die etiket, en ontdek keuses wat 'n verskil vir diere en die planeet kan maak.
Leer
Verstaan waar vleis vandaan kom.
Vraag
Kyk verder as die etiket.
Kies
Verken plantgebaseerde alternatiewe.
Om vegan te word spaar elke maand
Sien die beraamde omgewingsimpak van veganisties word gebaseer op die aantal mense en maande.
Verken die navorsing, verslae en ondersoeke agter die feite wat op hierdie bladsy aangebied word. Hierdie bronne verskaf verdere bewyse oor dierewelsyn, vleisproduksie, vervoer, slagting en die wyer impakte van dierelandbou.
